۲۰ شهریور ۱۳۹۸, ۱۵:۳۲ تهران
  • تاکید روسیه بر انزوای بین المللی آمریکا در زمینه برجام/ تحلیل

پارس تودی- «دونالد ترامپ» رئیس جمهور آمریکا بارها به انتقاد شدید از توافق هسته ای برجام پرداخته و در نهایت در 8 مه 2018 آمریکا را از این توافق خارج کرد.

در مرحله بعد دولت ترامپ در دو مرحله تحریم های گسترده ای را علیه ایران اعمال کرده و در عین حال با هر گونه طرحی برای حفظ برجام مخالفت ورزیده است.

رویکرد منفی دولت ترامپ درباره برجام واکنش دیگر کنشگران بین المللی که عضو گروه 1+4 هستند را برانگیخته است. در این زمینه، «میخائیل اولیانوف» نماینده روسیه در سازمان‌های بین‌المللی مستقر در وین روز سه شنبه (10 سپتامبر) در پایان نشست دوره‌ای شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، بر نگرانی اغلب اعضای شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی از اقدامات آمریکا علیه ایران تأکید کرد.

وی در پیامی توئیتری با اشاره به موضع‌گیری کشورها در برابر تحریم‌های یکجانبه آمریکا علیه ایران تأکید کرد که واشنگتن در قضیه برجام منزوی شده است. این دیپلمات بلندپایه روس در پیام توئیتری خود تصریح کرد: "اعضای شورای حکام درمورد گزارش راستی‌آزمایی در ایران بحث و تبادل نظر کردند. تقریباً همه آنها از خروج آمریکا از برجام در مه 2018 ابراز تأسف کردند و نارضایتی خود را با بازگشت تحریم‌های یکجانبه آمریکا علیه ایران ابراز داشتند. آمریکا در قضیه برجام همچنان منزوی مانده است."

در واقع دولت ترامپ به رغم رایزنی های متعدد با مقامات سایر کشورهای گروه 1+4 و حتی متحدان اروپایی خود  نتوانسته هیچ یک از این کشورها را متقاعد کند که با واشنگتن علیه برجام و ایران متحد و هم نوا شوند.

این مساله نشان می دهد که قدرتهای بین المللی بر خلاف آمریکا معتقدند که برجام توافقی مفید و موثر بوده و در عین حال طبق گزارش های آژانس بین المللی انرژی اتمی، ایران نیز کاملا به تعهدات برجامی خود مقید بوده است.

اروپایی ها اعم از اتحادیه اروپا و تروئیکای اروپایی (آلمان، فرانسه و بریتانیا) اساسا از مخالفان سرسخت رویکرد برجامی دولت ترامپ بوده و  مدعی هستند که برای حفظ برجام کوشش بسیار کرده اند. البته این تلاش ها به ویژه در زمینه ایجاد و راه اندازی سازو کار ویژه مالی با ایران موسوم به اینستکس تاکنون با موفقیت قرین نشده و همین مساله واکنش ایران را به صورت کاهش تدریجی تعهدات برجامی آن برانگیخته است.

با توجه به مخالفت آمریکا با طرح فرانسه به عنوان یکی از اعضای تروئیکای اروپایی برای نجات برجام و نیز تحقق گام سوم ایران برای کاهش تعهدات برجامی در روز جمعه 6 سپتامبر، اکنون این توافق مهم بین المللی که به اذعان اعضای گروه 1+4 به ویژه اروپایی ها از اهمیت خاصی برای حفظ صلح و امنیت منطقه ای و بین المللی برخوردار است در معرض خطر جدی قرار گرفته است.

اگر اتحادیه اروپا و تروئیکای اروپایی آن گونه که ادعا می کنند، واقعا خواهان حفظ برجام هستند باید هر چه زودتر اقدامات جدی و موثری را برای ادامه حیات آن صورت دهند. 

به گفته «محمدجواد ظریف» وزیر امور خارجه ایران: بر خلاف چینی‌ها و روسیه، اروپایی‌ها تاکنون به هیچ از تعهداتشان در قبال ایران عمل نکرده اند. لازمه اجرای تعهدات ایران این است که اروپایی ها، فروش نفت ایران را تضمین کنند.

با این حال اروپایی ها تاکنون جز حرف و وعده اقدامی انجام نداده اند ودر عین حال طرح های خود را مشروط به موافقت واشنگتن کرده اند. کاهش تعهدات هسته‌ای ایران اگرچه اعتراض و ابراز نگرانی اروپایی ها را موجب شده است، اما تهران بر این امر تاکید کرده که در انتظار اقدامات موثر از سوی اروپایی‌ها در راستای اجرای تعهدات آنها در چارچوب برجام است و تا زمانی که چنین اقداماتی صورت نگیرد، کاهش مرحله به مرحله تعهدات برجامی ایران متوقف نخواهد شد.

در عین حال آمریکا نیز در پی اقدامات واکنشی ایران در موضع انفعال قرار گرفته است. دولت ترامپ که به بهانه نابسندگی برجام در مهار هسته ای ایران از این توافق خارج شده، در موضعی تناقض آمیز خواهان ادامه رعایت تعهدات برجامی از سوی ایران شده است.

پرسشی که با توجه به رویکرد واشنگتن مطرح می شود این است که اگر برجام توافقی است که موجب نظارت و ایجاد محدودیت هایی در برنامه هسته ای ایران شده، چرا ترامپ به بهانه های واهی وبر اساس ادعاهای رژیم صهیونیستی از این توافق مهم خارج شده است؟

نویسنده: سیدرضا میرطاهر

116/118

بیشتر بخوانید:

لاوروف: هیچ جایگزینی برای برجام وجود ندارد

رویکرد متناقض اروپایی‌ها در زمینه برجام/ تحلیل

 

کلیدواژه

کامنت