• ریشه‌ها و دست‌های پنهان در تحولات جنوب عراق/ تحلیل و ویدئو

پارس تودی- مناطق جنوبی و برخی مناطق مرکزی عراق طی یک هفته اخیر شاهد برگزاری تظاهرات و همچنین وقوع خشونت هایی بود که البته شماری کشته و زخمی داشته است.

به گزارش پارس تودی، تظاهرات کنونی از استان بصره به استان های نجف، میسان، ذی قار، القادسیه، کربلا و بابل گسترش یافته است.

برخی تحلیل ها تشکیل نشدن دولت را عامل مهمی برای تظاهرات کنونی در جنوب عراق عنوان می کنند، اما واکاوی تظاهرات و مطالبات مردمی گویای این است که این تظاهرات بیش از آنکه ریشه سیاسی داشته باشد، ریشه اقتصادی و معیشتی دارد.

بیش از 80 درصد منابع نفتی عراق در جنوب این کشور، به ویژه در استان بصره واقع شده است، اما شرکت های نفتی خارجی در میدان های نفتی عراق به جای استفاده از نیروی کار بومی از نیروی کار خارجی بهره می گیرند.

این در حالی است که مردم به میزان بالای بیکاری در مناطق نفت خیز معترض هستند.

علاوه بر این، در حالی که شریان های اقتصادی عراق در مناطق جنوبی این کشور قرار دارد، خدمت رسانی در این مناطق شرایط مطلوبی ندارد، به ویژه اینکه با وجود افزایش دمای این مناطق به بیش از 50 درجه، برق برای مدت طولانی قطع می شود.

ریشه های تظاهرات اخیر

«دکتر عبدالله علیاوَیی»، مشاور عالی رئیس‌ جمهوری عراق در خصوص ریشه های تظاهرات اخیر عنوان می کند که فقدان خدمات رسانی به شهروندان در استان های مرکزی و جنوبی عراق به ویژه برق و آب آشامیدنی، بیکاری و عدم اشتغال زایی برای جوانان و به ویژه قشر تحصیل کرده جامعه و همچنین کاهش توانمندی دولت به دلیل درگیر شدن در جنگ نظامی چهار ساله با گروه تروریستی داعش از مهمترین علل این تظاهرات محسوب می شود.  

در کنار این شرایط، البته باید رقابت های سیاسی و وضعیت به وجود آمده در عراق پس از برگزاری انتخابات پارلمانی که هنوز توافقی برای تشکیل دولت آینده وجود ندارد را نیز افزود.

سوال مهم دیگر این است که نقش بازیگران خارجی در تداوم و شدت گرفتن تظاهرات در مناطق جنوبی عراق چیست؟

به نظر می رسد همانگونه که همیشه دست بازیگران خارجی در آشوب های خاورمیانه و ناآرامی های داخلی کشورها وجود داشته، این مداخله در تحولات کنونی عراق نیز وجود دارد.

بازیگرانی که نشانه های ائتلاف های پساانتخاباتی را در راستای منافع خود در عراق نمی دانند به خصوص آمریکا، عربستان، امارات و رژیم صهیونیستی حامی تظاهرات کنونی در مناطق جنوب هستند.

همچنین، تظاهرات در مناطق شیعه نشین شکل و شدت گرفته و حمایت از این تظاهرات و حتی زمینه چینی برای گسترش آن می تواند سبب بروز اختلاف میان گروههای شیعی و توقف مذاکرات مربوط به تشکیل دولت آینده شود و از سوی دیگر می تواند زمینه ابطال انتخابات را حتی فراهم کند، موضوعی که آمریکا به شدت آنرا پیگیری می کند.

روزنامه آمریکایی واشنگتن پست در گزارشی از تحولات جنوب عراق عبارت تحریک آمیز و تهییج کننده «فوران اعتراض ها در جنوب عراق» را به کار برد.

در حالی که «حیدر العبادی»، نخست وزیر عراق جمعه گذشته با هدف رسیدگی به مشکلات اجتماعی از جمله قطعی برق وارد شهر بصره شده، اما تلاش زیادی انجام می شود تا این اقدام ها را بی ثمر معرفی کنند.

تحلیل ها گویای تلاش بازیگران خارجی برای تداوم اعتراض ها

در همین راستا، «جاسم الشمری»، نویسنده روزنامه «عربی 21» نوشت؛"اکنون در عراق با دادن وعده و وعید و گاهی نیز ارعاب، با تظاهرات کنندگان تعامل می شود، اما انجام یک  قیام مسالمت آمیز و فراگیر در این کشور برای پایان دادن به مراحل دشوار در تاریخ عراق ضروری است."

«باهره الشیخی» نیز در تحلیلی که توسط روزنامه «العرب» لندن منتشر شد؛ نوشت، "اوضاع عراق ابعاد خطرناکی به خود می گیرد  و بعید نیست که این اوضاع شهرهای غربی و شمالی این کشور را نیز در برگیرد؛ چراکه  طبقه سیاسی حاکم بر عراق  ظلم و ستم خود را به طور مساوی بین همه  عراقی ها تقسیم کرده اند. عراقی ها با علم به اینکه دولت عراق توانایی پاسخگویی به درخواست های شان را ندارد، تظاهرات شان را آغاز کردند و سطح مطالبات خود را که تغییر نظام سیاسی حاکم بر عراق است، افزایش خواهند داد."

این تحلیل ها گویای تلاش بازیگران خارجی برای تداوم اعتراض ها، ایجاد یأس و ناامیدی در میان مردم درباره توانمندی دولت و برجسته سازی موضوعاتی نظیر فساد است.

«عبدالکریم حسن الجابری» در تحلیلی که روزنامه «صوت العراق» منتشر کرد، در این خصوص و دست های پنهان خارجی و خواب هایی که برای عراق دیده اند، هشدار داده و نوشت، "آیا زمانبندی تظاهرات در عراق به جا بوده است؟ و آیا دولت کنونی عراق که عمر آن رو به پایان است، می تواند مطالبه های کنونی را تامین کند؟ این مشکلات در شرایط کنونی، بدخواهان در عراق را وارد خواهد کرد که دست های پنهان خود را برای آشفته کردن اوضاع در مناطق جنوبی و مرکزی کشور به حرکت در آورند و هسته های پنهان خود را که از جریان های فکری منحرف از جمله بعثی ها و تروریست ها تشکیل  شده اند برای تحقق اهداف شخصی و حزبی  به آشوب و هرج و مرج فراخوانند."

ردپای توطئه خارجی علیه شیعیان

تردیدی نیست که سطح مطلوبی از خدمات اجتماعی در برخی از مناطق عراق از جمله در مناطق جنوبی که اغلب جمعیت آنرا شیعیان تشکیل می دهند، وجود ندارد، اما آنچه اکنون در این مناطق می گذرد، بوی توطئه خارجی می دهد.

تظاهرات تابستان 2015 در مناطق جنوبی نیز با اعتراض به مطلوب نبودن خدمات اجتماعی آغاز شد، اما در نهایت از دل این تظاهرات برافراشتن پرچم رژیم بعثی بیرون آمد.

اگرچه تهدید داعش در مناطق جنوبی عراق وجود نداشته، اما طی سال های اخیر که داعش برخی مناطق سنی نشین عراق را اشغال کرده بود، همواره تلاش شد مناطق جنوبی نیز به اشکال مختلف از جمله برگزاری تظاهرات ضد دولتی در اعتراض به فساد و کیفیت نامطلوب خدمات اجتماعی، ناامن شود تا به نوعی مردم عراق نه تنها نتوانند دستاوردهای نظام سیاسی جدید و دموکراسی را لمس کنند بلکه از آینده نیز ناامید باشند.

برآیند این ناامیدسازی مردم عراق می تواند بازگشت افرادی به قدرت باشد که همچنان وفادار به رژیم گذشته و همچنین وابسته به بازیگران خارجی هستند.

نویسنده: سیدرضی عمادی 

138/110

بیشتربخوانید:

آخرین تحولات عراق؛ از ردپای نفوذی‌ها در ناآرامی‌ها تا پاسخگویی دولت به مطالبات مردمی

منابع عراقی خبر دادند؛ رئیس پلیس نجف برکنار شد

فرمان هفت ماده‌ای العبادی برای تامین خواسته‌های معترضان در عراق

 

کلیدواژه

۲۵ تیر ۱۳۹۷, ۲۰:۱۳ تهران
کامنت