Mar 27, 2017 09:44 Asia/Kabul
  • مصاحبه با آقای اسد الله وحیدی استاد دانشگاه کابل و مدیر مسوول روزنامه سرنوشت چاپ کابل  افغانستان

تشدید جنگ در افغانستان در کنار تلاشهای بین المللی برای برقراری صلح در این کشور

مصاحبه کننده : عاشق حسین طوری

س/

از یکسو در افغانستان تلاشهای منطقه این برای برقراری صلح در این کشور شدت یافته و روسیه قصد دارد در روز چهاردهم آوریل یک اجلاس بین المللی در رابطه با  برقراری صلح در افغانستان برقرار کند ، از سوی دیگر با گرم شدن هوا حملات مخالفان دولت دراین کشور هم تشدید شده است مخالفان ادعای گستراندن جنگ را دارند و وزارت دفاع افغانستان ادعا می کند که در بهار و تابستان امسال عملیات خود را گسترش خواهد  داد نظر شما در این باره چیست ؟

پ/

اگر در هر دو بخش نگاه کنیم  به وضوح به نظر می رسد که تلاشها برای صلح خیلی کمرنگ است  چون نه از سوی مخالفان مسلح و نه دولت افغانستان هیچ گام و اراده ای برای صلح دیده نمی شود  و نه هم امریکا گامی برداشته یا بر می دارد که ما به برقراری صلح درافغانستان امیدوار شویم . اما در مقابل وقتی به تشدید جنگ نگاه می کنیم هم مخالفان و هم دولت افغانستان به تشدید جنگ  و عملیات تاکید می کنند و سیاست ترامپ هم  مبنی است بر ادامه جنگ و تاکید بر جنگ در افغانستان  و حتما شنیده اید که  ترامپ می گوید من در جنگ افغانستان پیروز خواهم شد و  هم چنین قول داده است که  نیروهای بیشتر به افغانستان اعزام کند و وزارت خارجه افغانستان هم از امریکا خواسته  است که تعداد نیروهای خود را در این کشور بیفزاید همه این مسایل فقط نشان از تشدید جنگ دارد و متاسفانه ما در سال ۱۳۹۶ شاهد اوج جنگ و خشونت درافغانستان خواهیم بود.

س/

ینس استونتلبرگ دبیر کل ناتو می گوید که دولت افغانستان با همکاری ناتو پیشرفتهای امنیتی زیادی داشته ، پانزده سال پیش نیروهای امنیتی نداشت ولی هم اکنون بیش از سیصد و پنجاه هزار نیروی امنیتی و ارتش دارد  و توان دفاع از کشور خود را دارد ، اگر این ادعا  صحت داشته باشد پس چه نیازی به  اعزام نیروهای بیشتر به افغانستان وجود دارد ؟

پ/

ببنید درست است که ما الان در سال ۲۰۰۱  نیستیم ولی نه تنها از نظر تعداد نیروها بلکه از هر جهت در این سال نیستیم جنگ در  افغانستان  نسبت به سال ۲۰۰۱  هم اکنون پانزده برابر شده است  در آن زمان طالبان حتی یک شهرستان در دست خود نداشتند و حتی طالبان حضور نداشتند و نمی جنگیدند ولی هم اکنون نصف افغانستان در دست طالبانست  و به حملات خود به مراکز استانهای دیگر ادامه می دهد یعنی من فکر می کنم که یک جنبه از سخنان دبیر کل ناتو واقعیت دارد ولی پیامی که ایشان می خواهد از این طریق بدهد  که مثلا  نیروهای افغانستان و دولت می تواند از کشور خود دفاع کند ، این درست نیست و یک اشتباه است  واقعیت اینست که نه طالبان توان تصرف تمام کشور را دارند و نه دولت توان حفاظت از کشور را ، یعنی نوعی تعادل در جنگ برقرار است و جنگ ادامه دارد و خواهد داشت .

س/

نگرانی روسیه و چین و سایر کشورهای منطقه که الان دارند تلاش می کنند و قصد دارند در باره وضعیت افغانستان کنفرانس برگزار کنند آیا این نگرانی ها می تواند بجایی برسد؟

پ/

ببنید این تلاشها بیشتر بجای اینکه بر برقرار صلح و امنیت درافغانستان متمرکز باشد ، بیشتر برای اینست که جنگ در افغانستان کنترل شود و در همین کشور بماند ، یعنی هدف اینها این نیست که در افغانستان صلح برقرار شود و هدف اینست که چگونه می توان ناامنی های افغانستان را در داخل افغانستان نگه داشت و به کشورهای همسایه منتقل نشود.  بنا بر این اگر مردم افغانستان به این امید باشند که این کنفرانسها می تواند برای آنها  صلح به ارمغان بیاورد  سخت در اشتباهند ، از سوی دیگر می بینیم که وقتی امریکا نمی خواهد در این اجلاس شرکت کند  این بدان خاطر است که قرار است یک رقیب  منطقه ای برای امریکا بوجود بیاید  منظور این که تلاشهای روسیه و امریکا هم بجای اینکه بر صلح و امنیت در افغانستان متمرکز باشد  اینها بیشتر به رقابت با یکدیگر می اندیشند ، من فکر می کنم که   سیاست روسیه  نه تنها به برقراری  در افغانستان کمک نخواهد کرد بلکه اگر سیاست کمک به طالبان از سوی روسیه ادامه پیدا کند جنگ به مرحله  بعدی  وارد خواهد شد یعنی جنگ شدید تر خواهد شد . بنا بر این از هر سو تلاش برای  جنگ است نه صلح .

س/

اما اگر جنگ و آتش در افغانستان ادامه پیدا کند بلاخره دود آن به چشم همسایگان و روسیه  خواهد رسید ، آیا شما فکر می کنید که کشورهای همسایه از جمله روسیه به فکر خاموش کردن این  آتش افتاده باشند ؟

پ/

بهرحال انتخاب اول اینها خاموش کردن آتش نیست چون این کار از توان  و سطح اینها بالاست چون اینها نیستند که درافغانستان آتش جنگ روشن کرده اند. آتش جنگ را امریکا روشن کرده است و این کشورها توان این را ندارند که آتش امریکا را خاموش کنند . بهر حال  شاید اینها به این نتیجه رسیده اند که صلح در افغانستان بهتر از جنگ در این کشورست چون اگر در افغانستان صلح باشد این کشورها احساس تهدید و خطر نخواهند کرد مگر در صورتی  که اینها بتوانند در افغانستان ثبات برقرار کنند ولی  واقعیت فعلی اینست که  درافغانستان ثبات وجود ندارد و جنگ ادامه دارد و جنگ هم در دست امریکاست بنا براین تلاش فعلی این کشورها بر اینست که در مدت کوتاه  ناامنی را در داخل افغانستان نگه دارند تا از مرزهای این کشوربیرون نرود.

س/

از یکسو گفتید که امریکا خواهان تعادل در جنگ افغانست است یعنی از یکسو نیروهای دولتی و از سوی دیگر طالبان را در یک حدی از قدرت  نگه می دارد و از سوی دیگر گفتید که  آقای ترامپ می خواهد  در جنگ پیروز شود ، بفرمایید که آیا امریکا بدنبال ادامه جنگ در افغانستانست یا بدنبال پیروزی در آن ؟

پ/

اگر شما تعادلات اخیر را خوب نگاه کنید می بینید که  معادله جنگ به نفع طالبانست ، به این معنا که طالبان دارند یک حمایت منطقه ای بدست می آورند  از جمله حمایت روسیه ، به این ترتیب تعادل دارد بهم می خورد ، و این ترس وجود دارد که طالبان در سال مناطق دیگر را  تحت تصرف خود در خواهند آورد، الان اگر ترامپ می گوید که بدنبال پیروزی در جنگ افغانستانست و یا این که قصد اعزام نیروهای بیشتر به افغانستان را دارد این بدان معنا نیست که بخواهد در افغانستان جنگ را به پایان برساند و مخالفان را از بین ببرد چون این کار از یکسو ناممکن است و از سوی دیگر با منافع امریکا در تضادست بنا بر این می خواهد با تاکید بر جنگ و اعزام نیروهای بیشتر به افغانستان تعادل قدرت را در میان دولت افغانستان و طالبان نگه دارد . نه اینکه بخواهد جنگ را به پایان برساند.

س/

دبیر کل سازمان ناتو می گوید که افغانستان با چالشهای زیادی مواجهست و گروههای تروریستی زیادی در این کشور فعالند ولی بقول وی  بزرگترین تهدید طالبانست  نظر شما در این باره چیست؟

پ/

ببنید درافغانستان گروههای جنگی به طالبان ، القاعده و داعش محدود می شود و گروه دیگری در این کشور وجود ندارد البته گاهگاهی یک سری  از گروهها مطرح می شوند که آنها شاخه های طالبان و یا القاعده هستند و در حدی نیستند که می توان آنرا گروه تهدید کننده نامید . بنا بر این ، این یک دروغ دولت افغانسانست که به ملت خود می گوید بیست گروه تروریستی در افغانستان فعالست ، وضعیت افغانستان خیلی روشن است  دو گروه اند ، گروه اصلی طالبانست که اگر گروههای دیگر به اسم طالبان باشند آنها تحت این گروه کار می کنند.  گروه دوم داعش است که به صورت پروژه  ای وجود  دارد . بنا بر این تهدیدهای اصلی طالبان و داعش می باشد البته شاید داعش تهدید بزرگی نباشد چون در حال حاضر این طالبانست که  تقویت می شوند و  حمایتهای منطقه ای بدست می آورند . لذا این یک دروغ است که در افغانستان گروههای ترویستی زیادی فعالیت می کنند.

س/

این که دبیر کل ناتو طالبان را بعنوان تهدید مهم افغانستان تلقی می کند و درباره داعش چیزی نمی گوید منظور همینست که گروه داعش را  خود اینها بوجود آورده است ؟

پ/

طالبان از زمانی به تهدید بزرگ مبدل شد که با کشورهای منطقه ای ارتباط برقرار کرد  از جمله روسیه و چین وغیره ، هم چنین دادن سلاحها از سوی روسیه به طالبان  و این مساله  و طرح شدن این بحث که روسها می خواهد از امریکا انتقام بگیرد و ناتو را در افغانستان به زانو در بیاورد ، این بحث نشان می دهد که ممکن است از طالبان علیه امریکا و ناتو استفاده شود همانگونه که از مجاهدین علیه شوروی استفاده شد . من فکر می کنم که ناتو و امریکا این تهدید را درک کرده است .

س/

اگر جنگ در افغانستان د رواقع جنگ نیابتی ابر قدرتها باشد به نظر شما کدام ابر قدرت در این جنگ پیروز خواهد بود؟

پ/

ببنید در افغانستان هم جنگ  پاکستان و هند و جود داشت و هم بحث کشمکشهای ایران و کشورهای عربی و در کنار آن امریکا و روسیه و چین  هم الان در این کشور به  رقابت پرداخته اند بنا بر این ما هم اکنون دوچار جنگ نیابتی چند کشور به ویژه ابر قدرتهای جهان هستیم ، این امر افغانسان را بیشتر به سوی وحشت و برخورد می برد و ملت افغانستان سوخت این جنگ خواهد بود ، بنا برا ین ما داریم به سوی بدی و وحشت حرکت می کنیم ،   الان یک مشکل دیگری که وجود دارد اینست که ما در افغانستان یک دولت با لیاقت و قابل قبول نداریم که از این رقابتها استفاده کند و به دو طرف اطمینان دهد که افغانستان علیه هیچ کشوری مورد استفاده  قرار نخواهد گرفت ، یعنی یک سیاست مستقل و بی طرفانه را ایفا کند تا کشورهای منطقه مطمئن گردند  که از خاک افغانستان علیه آنها استفاده نخواهد شد و امریکا هم مطمئن شود که افغانستان به قبرستان آن تبدیل نخواهد شد.

س/

در حال حاضر در پشت جنگهایی که از خاورمیانه تا افغانستان ادامه دارد  ابر قدرتها در پشت آنها هستند ، آیا می توان  به این جنگها  جنگهای منطقه ای گفت ‌آیا ممکن است این جنگها به یک جنگ سوم جهانی مبدل شود؟

پ/

من فکر می کنم که اینجا دو بحث وجود  دارد تاکنون اینها مسلمانها را در کشورهای اسلامی به وسیله گروههای متفاوت با هم درگیر کرده بودند  و به اسم شیعه سنی و مسایل فرقه ای  جنگ درمیان گروهها وجود داشت اما الان که این مساله به کشورهای شیعه و سنی سرایت کند و تقسیم بندی بر سر این مساله به کشورها سرایت کند این خیلی خطرناک خواهد بود اما اگر چین و روسیه هم وارد این جنگ شود این بدان معناست که ما داریم دوباره به سوی وضعیت قرن بیستم حرکت می کنیم  . البته  وضعیت و شرایط این قرن فرق می کند و شاید  این کشورها مستقیما با یکدیگر درگیر نشوند  و کشورهای چین و روسیه و امریکا و غیره در کشورهای دیگر از جمله  افغانستان و خاورمیاه با یکدیگر رقابت خواهند کرد  و به گروههای مورد نظر خود کمک و حمایت خواهد کرد  و بر این اساس سوخت این جنگ مسلمانها بوده و غازی و شهید ما خواهیم  بود  و خاک ما خواهد سوخت ولی در واقع جنگ ، جنگ غرب و ابرقدرتها خواهد بود. من فکر می کنم این یک تصویر شفاف است و ما هر چه جلو میرویم این تصویر شفافتر می شود.

پایان .

 

ټیګونه

کمنټونه