Përshëndetje për ju të nderuar dëgjues. Jemi përsëri së bashku me ciklin tonë të emisioneve me titull 'Hadithi i udhëzimit".

Në emisionin e kaluar përmendën vlerën e madhe të të menduarit dhe arsyetimit në Kur'anin e Shenjtë dhe në hadithe. Sot, do të vazhdojmë të diskutojmë mbi temën e arsyes dhe urtësisë.  Ju ftojmë të na ndiqni në vazhdim.

Në burimet islame, ekzistojnë rrëfime dhe tregime të shumta në lidhje me arsyen dhe mençurinë. Numri i madh i këtyre tregimeve dëshmon se Islami është themeli i njohjes së Zotit, i lumturisë dhe i shpëtimit të njeriut përmes mençurisë së tij. Është interesante të theksohet se në librin e njohur "Usule Kafi", që është një nga burimet më të besueshme të hadithit, pjesa e parë i kushtohet arsyes dhe injorancës. Një hadith i Aliut (as) përmendet në këtë libër, i cili thotë: Xhibrili shkoi tek Ademi dhe i tha: "Unë jam i udhëzuar që t'ju bëj një nga këto tre bekime, kështu që ju mund të zgjidhni një dhe të lini pjesën tjetër". Ademi tha: Çfarë janë ato? Xhibrili u përgjigj: "Arsyeja, përulësia dhe feja". Ademi tha: Unë do të zgjedhë arsyen. Xhibrili tha për përulësinë dhe fenë: Ato po i braktisni dhe shkoni në drejtim të punës tuaj. Na kanë thënë se duhet të jemi në krye të arsyes kudo! Xhibrili tha: Tash që mbeti kështu, veproni sipas misionit tuaj. Pastaj u ngjit në qiell. Ky është interpretimi më delikatë që mund të thuhet për arsyen dhe urtësinë  dhe lidhjen e tyre me mençurinë dhe fenë, sepse nëse arsyeja është e ndarë nga feja, ajo lehtë zhduket ose tërhiqet nga devijimi. Por përulësia, e cila parandalon njeriun nga kryerja e shëmtisë dhe mëkateve, është gjithashtu fryt i pemës së dijes, intelektit dhe mençurisë. Në fakt, ky hadith tregon se Ademi kishte një pasqyrë të mrekullueshme që, kur ai kishte zgjedhur midis këtyre tre cilësive dhe privilegjeve, preferonte rendin më të lartë, domethënë intelektin, dhe, në hije, e mbajti fenë dhe jetën e tij.

E kundërta është gjithashtu e vërtetë, kjo është ajo që dikton ligji, intelekti e pranon atë. Prandaj, një nga themelet e sundimit të shenjtë të Islamit është arsyeja. Në një hadith nga Imam Sadiku (as) thuhet se ai që është i mençur dhe i arsyeshëm dhe që ka besim në Zotin, do të hyjë në Xhennet. Pra qielli është i mençur. Në një hadith tjetër nga  Imam Sadiku (as) thuhet: Mençuria është një shenjë e besimtarëve. Prandaj, çdo gjë që profetët u thonë, është sipas arsyes dhe logjikës.

Një grup njerëzish vlerësuan dhe lavdëruan Profetin Mohammed (s.a.v.s). Ai hazret ka thënë: Si është mençuria e tij? Ata thanë: O i Dërguari i Allahut! Ne flasim për përpjekjet e tij në adhurim dhe në të gjitha llojet e veprave të mira. A pyesni atë për arsyen? Në një hadith tjetër, Pejgamberi (savs) ka thënë: Tragjedia e budallallëkut është më e keqe se gjendja e plaçkitësve dhe gabimet e të ligjve. Në një hadith tjetër nga Pejgamberi (savs), thuhet: "Kur bëhet fjalë për lajmin e mirë dhe ndershmërinë e një njeriu, nuk mund të bindeni për këtë, por shikoni korrektësinë e mençurisë dhe mendimit të tij dhe merrni parasysh sasinë e të kuptuarit të tij, sepse shpërblimi është praktika e të gjithëve në sasinë e mençurisë së tij.

Sipas pikëpamjes së Islamit, arsyeja apo mençuria janë shkaku i begatisë njerëzore dhe rritja drejt përsosjes dhe kjo çon në avancimin e qenieve njerëzore. Por ka pengesa në rrugën e arritjes së njeriut në pikëpamjen e Zotit që e largon atë nga rruga e drejtë, duke përfshirë epshin. Imam Aliu (as) thotë: "Nëse dikush dominon epshin e tij, atëherë ai do të zbulojë intelektin e tij". Frika gjithashtu parandalon mendimin e vërtetë, ku Imam Aliu (as) thotë: Ata që nuk përdorin mençurinë dhe shkencën e vërtetë, mençuria e tyre është e sëmurë nga zemërimi dhe epshi. Neglizhimi është gjithashtu një pengesë tjetër për rritjen e arsyes apo intelektit. Sipas Imam Aliut (as): Nëse dikë e mbulon injoranca, zemra dhe mençuria do të vdesin.

Magjia dhe vetëkënaqësia gjithashtu prezantohen në hadithe si pengesë për racionalizëm, ku Imam Aliu (as) e përshkruan këtë tipar të keq për njeriun, si një gjë që ka një çrregullim të egër, ka dëmtuar diturinë dhe trurin e tij dhe është privuar nga njohuritë dhe dituritë e vërteta. Së fundi, duhet të theksohet se, ashtu si një njeri i mençur në botë me mençurinë e tij mund të fitojë të gjitha llojet e virtyteve, ringjallja, mençuria dhe njohuria e tij do të ndiqen në auditimin e tij, ndërsa në lidhje me këtë Imam Baker (as ) thotë: "All-llahu në ditën e Kiametit do t'i kushtojë vëmendje të madhe mençurisë dhe arsyes së robërve".

 

Tags

Sep 28, 2017 11:11 CET
Komente