• İran’da yaşanan itirazların ve kargaşaların üzerine
    İran’da yaşanan itirazların ve kargaşaların üzerine

Son günlerde İran’ın bazı kentleri halkın pahalılık, işsizlik, geçim sıkıntısı ve ayrıca bazı mali müesseselerin ve bankerlerin halkın tasarruflarını geri ödememesi gibi durumlara itiraz eylemlerine sahne oldu.

Ancak ilkin sakin bir şekilde başlayan söz konusu protesto eylemleri bazı kentlerde çatışmalara ve kamu mallarının tahrip edilmesine yol açtı. Yayımlanan bazı raporlarda da isyancıların çıkardıkları çatışmalarda bir kaç kişinin maalesef hayatını kaybettiği ve bir kaç kişinin de yaralandığı belirtildi.

Öte yandan bu olaylar bir takım soru işaretlerini ve bir çok tahmini de beraberinde getirdi. Bu olaylar başlar başlamaz ecnebi medya organları ve haber ajansları Washington ve Riyad’da bazı malum unsurların art arda attıkları twitlerine paralel olarak bu olayların oluşturduğu dalgaya binmeye ve bu hareketi nizamın temelini hedef alan bir hareket gibi göstererek yönetmeye çalışmaya başladı. Öte yandan münafıklar terör örgütünden ABD Başkanı Trump’ın twitleri ve beyaz saraydan yayımlanan bildiriye kadar İran İslam Cumhuriyeti nizamının yeminli düşmanlarının bu olaylardan büyük mutluluk ve sevinç duymaları, bu olayların asıl mahiyetine ışık tutan gelişmelerdi.

Burada akla gelen önemli soru ise bu olaylara nasıl ve hangi varsayımın temelinden bakmak gerektiği sorusudur. Acaba İran’da son günlerde yaşanan itiraz haraketleri, İran İslam Cumhuriyeti nizamının bazı düşman çevrelerinin telkin etmeye çalıştıkları kadar şiddetli miydi, ya da bir başka varsayıma göre bu olayları dıştan yönetilen bir hareket olarak mı değerlendirmek ve İran içinde sosyal ve iktisadi sorunlarla ilgisi olmadığını mı düşünmek gerekir? Acaba bu kez yine geçmişte olduğu gibi bu meseleyi de aşmak ve üstesinden gelmek mümkün müdür?

Ancak üçüncü bir varsayım şu ki bu meseleyi ne siyah ne de beyaz görmek ve bunun yanında olayların gri katmanlarını da göz önünde bulundurmak gerekir. Yine İran milli güvenlik yüksek konseyi sekreteri Ali Şamhani’nin el Meyadin haber kanalına verdiği mülakatta yaptığı açıklamaları bu şüphelere ve varsayımlarına verilen bir cevap olarak değerlendirmek gerekir.

İran milli güvenlik yüksek konseyi sekreteri Ali Şamhani İran’da yaşanan olayları değerlendirmesinde, internet ve sanal ortamda son günlerde İran İslam Cumhuriyeti nizamına karşı yürütülen faaliyetlerin aslında İran milletine karşı yürütülen vekalet savaş olduğunu ve İran’daki durumla ilgili Amerika, Arabistan, İngiltere ve diğer bazı malum odaklardan atılan mesajlar ve hashteglerle yönetildiğini belirtti.

Şamhani, dışarıdan yapılan organize müdahalenin amacı İran’ın ilerlemesini engellemek olduğunu ve bu yüzden bu çevreler İran’ı içten çökertmeye çalıştıklarını vurguladı. Şamhani aynı zamanda olayların sebebi olarak halkın iktisadi durumdan hoşnutsuzluğuna da işaret etti.

Ancak deneyimler dıştan gelen bu tür iktisadi sahanın dışındaki konuları hedef alan tehditlerin hiç bir zaman İran milletini etkileyemediğini gösteriyor. Oysa iktisadi alan ve geçim sıkıntısı ve işsizlik gibi durumlar her toplumda olduğu gibi doğal olarak İran toplumunu da etkileyebilecek bir konudur. Ancak İran anayasasında halkın itiraz eylemi yapma hakkı tanınmış bir haktır ve bu hakkı kullanmanın da yasal yolu belirlenmiştir.

Bu alanda bir başka önemli nokta yargı kurumunun iktisadi fesat durumları ile ilgilenmesi ve yasamada da milletvekillerinin  halkın haklarını savunmaları ve gerekli yasaları çıkarmalarıdır. Öte yandan medya organları da halkın gerçek sorunlarını yansıtarak bir çok muğlaklıkları ve yanlış yönlendirmeleri engellemekte yardımcı olabilir. Her halükarda tüm bunlar el ele vererek doğru yolun yanlış yoldan ayırt edilmesine katkı sağlayacağı kesindir. Ancak buna rağmen dışarıdan içe doğru yöneltilen yıkıcı akımlardan da gafil olmamak gerekir. Bu akımlar son günlerde İran’ın bazı kentlerinde yaşanan acı olaylara sebebiyet veren akımlardır. Bu yüzden bu olayları irdelerken halkın gerçek talepleri ve sıkıntıları ile bu düşman akımların hesabını birbirinden ayrı tutmak gerekir.

 

Jan 03, 2018 06:46 Europe/Istanbul
Görüşler