• İran Çin’in ticari güzergahı üzerinde İpekyolu’nun irtibat halkası
    İran Çin’in ticari güzergahı üzerinde İpekyolu’nun irtibat halkası

Çin, Kazakistan, türkmenisten ve İran demiryolu nakliyat ortak projeleri, yavaş yavaş tarihi İpekyolu’nun transit koridoru ve ticari nakliyat yoluna dönüşüyor.

Türkmenistan Dışişleri Bakanlığı basın bürosu geçen Salı günü bir basın bildirisi yayımlayarak Çin’den İran’a doğru yola çıkan konteyner taşıyan treni Kazakistan ve Türkmenistan üzerinden geçerek Tahran’a geleceğini açıkladı.

İran, Kazakistan, Çin ve Türkmenistan yönetimleri 2017 yılının sonlarına doğru dört ülke arasında demiryolu nakliyat hacmini arttırma konusunda anlaşmaya vardı. Aslında bölge coğrafyasında orta Asya ve Kafkasya bölgelerinde yer alan ülkelerin uluslararası açık denizlere transit ve ticari açılardan ulaşabilmeleri büyük önem arzediyor, ki bu da ancak İran toprakları üzerinden mümkün oluyor.

Bu açıdan Çin, İran, Kazakistan ve Türkmenistan arasında ortak bir demiryolu projesinin hayata geçirilmesi istisna bir fırsat oluşturuyor. Ticari açıdan bakıldığında, Çin, Kazakistan, Türkmenistan ve İran arasındaki ticari demiryolu projesi oldukça fayda getirebilecek projelerden biridir ve bölge genelinde ticari işbirliğinin gelişmesini olumlu yönde etkileyebilir.

Çin, Kazakistan, Türkmenistan ve İran arasında İpekyolu treni projesinin ilk yük treni iki yıl önce Çin’in doğusunda yer alan Je Jiang eyaletinin Ye Wu kentinin demiryolu istasyonundan yola çıktı ve 10 bin 339 kilometre yol katettikten sonra ve 12 günün ardından Tahran’a geldi.

Şimdi de yeni yıla girerken, Çin’nin Hunan eyaletinin merkezi Chansha kentinden bir başka tren  29 Aralık 2017 tarihinde yola çıktı. Bu tren şu anda da Kazakistan’ın Altınköy – Bulaşak demiryolu ve Türkmenistan demiryolları üzerinden Tahran’a doğru yoluna devam ediyor. Çin’in Chansha istasyonundan başlayan ve Kazakistan ve Türkmenistan üzerinden İran’a uzanan demiryolu yaklaşık 10 bin 297 kilometre uzunluğundadır. Deneme mahiyetli yola çıkan söz konusu yük treninin 14 gün içinde Tahran’a ulaşması bekleniyor. Bu yol, deniz yoluna kıyasla zaman bakımından çok kısa olduğu ifade ediliyor.

Gerçekte İran, Türkmenistan ve Kazakistan arasında uygulanan ortak demiryolu projesinin Aralık 2014’te hizmete girmesinden sonra, doğudan yani Çin ve orta Asya’dan Batı dünyasına, yani Batı Avrupa’ya uluslararası nakliyat güzergahı da yaklaşık 10 bin kilometre kısalmış oldu. İran’ın iktisadi büyük piyasası ve Umman denizi ve Fars körfezi üzerinden uluslararası açık denizlere ulaşma imkanı, İran’ın bu bölgede transitin esas merkezi ve bağlantı halkası olması için uygun zemin hazırladığı anlaşılıyor.

Yunanistan’ın ekonomi ve planlama etüt merkezi transit ekonomisi uzmanı Teodor Teskiris bu projenin önemi hakkında şu değerlendirmede bulunuyor: bu güzergahtan yüklerin gönderilmesi daha güvenlidir ve demiryolu ve deniz yolu kullanılarak yapıldığından çevre bakımından da daha temiz sayılır.

Gerçekte İran’ın bölgede stratejik konumu ve Sarahs, Razi ve İnceburun sınır kapıları üzerinden komşu ülkeleri ile bağlantıları itibarı ile Tahran yönetiminin önemli önceliklerinden biri bölge ülkeleri ile demiryolu nakliyat ilişkilerini ve sonuçta ticari ilişkilerini geliştirmektir. Bu ticari güzergahta İran İslam Cumhuriyeti tarihi İpekyolu güzergahında en önemli karadan ve denizden bağlantı halkası sayılır ve buna göre de bölgede işbirliğinin gelişmesinde önemli rol ifa edebilir.

 

Jan 03, 2018 06:51 Europe/Istanbul
Görüşler