قوس 22, 1395 16:01 Asia/Kabul
  • سخنگوی عبدالله در گفتگو با خبرگزاری فارس: ایران در مبارزه با طالبان کنار افغانستان بوده/پست نخست‌وزیری بلاتکلیف است/امید داریم ترامپ موضع سختی علیه طالبان بگیرد

سخنگوی عبدالله عبدالله با بیان اینکه در مورد پست نخست‌وزیری تصمیمی گرفته نشده، اظهار داشت: اگر پاکستان صادقانه عمل کند، براحتی طالبان را شکست خواهیم داد.

شکیل دولت وحدت ملی تجربه جدیدی در دموکراسی نوپای افغانستان است.این دولت که براساس توافقنامه‌ای میان اشرف غنی و عبدالله عبدالله پا به عرصه وجود گذاشته با وجود اختلاف نظرهای بسیاری توانسته به حیات خود ادامه دهد.

15 سال از تاریخ سیاسی جدید افغانستان می‌گذرد،‌ شکل‌گیری دولت وحدت ملی، خروج نیروهای خارجی و واگذاری مسئولیت تامین امنیت به نیروهای ارتش این کشور، تشدید حملات طالبان و انتخاب ترامپ بعنوان رئیس جمهور آمریکا همگی از عوامل است که سیاست افغانستان را تحت تاثیر قرار داده است.

برای بررسی تحولات دو ساله حکومت وحدت ملی، اتفاقات مهم این دوره و همچنین آینده سیاسی افغانستان، خبرنگارفارس با «مجیب‌الرحمن رحیمی» سخنگوی رئیس اجرائیه دولت وحدت ملی افغانستان گفت‌و‌گویی ترتیب داده است.

رحیمی با بیان اینکه دولت وحدت ملی تجربه جدیدی در سپهر سیاسی افغانستان است، گفت: این دولت که براساس توافقنامه شکل گرفته توانسته است با گفت‌وگو و مباحثه بسیاری از مشکلات را حل کرده و مفاد توافقنامه را اجرا کند.

وی افزود: اکنون بحث اصلاحات انتخابات حل شده و مابقی مباحث توافقنامه نیز به مرور حل خواهد شد.

سخنگوی رئیس اجرائیه در مورد بحث نخست‌وزیری گفت: در مورد چگونگی سیستم نخست‌وزیری تاکنون تصمیمی گرفته نشده است، نظریه‌ها و پیشنهاد‌های مختلفی ارائه شده ولی هنوز به اجماعی در این مورد نرسیدیم.

وی در مورد تغییر سیاست ترامپ نسبت به افغانستان تصریح کرد: با آمدن ترامپ انتظار داریم که سیاست آمریکا در قبال افغانستان تغییری نکند و حتی بتوانیم سیاست‌های سخت‌گیرانه‌تری علیه طالبان از سوی وی شاهد باشیم.

رحیمی در مورد رابطه با پاکستان نیز گفت: اسلام آباد باید بداند که جز همکاری مشترک برای بیرون رفت از منطقه راه دیگری وجود ندارد و برای بهبود روابط قرار است عبدالله به پاکستان سفر کند.

همچین وی در مورد برنامه دولت برای مهاجران تصریح کرد: دولت برای بازگشت مهاجران برنامه مشخصی تدوین کرده و بازگشت مهاجران آسانتر خواهد شد.

*** مشروح این گفت‌وگو به شرح ذیل است***

فارس: لطفا در ابتدا در مورد دولت وحدت ملی،‌مراحل شکل‌گیری و چالش‌های که این دولت با آن مواجه بوده است،‌ توضیحاتی را ارائه دهید؟

رحیمی: دولت وحدت ملی یک تجربه جدید در صحنه سیاسی افغانستان بود، در ابتدا ما از انتخابات استقبال کرده و سعی کردیم در یک انتخابات شفاف و بدون دخالت شرکت داشته باشیم که نتیجه را رای مردم تعیین می‌‌کند. اما متاسفانه بصورت گسترده تقلب صورت گرفت.

در انتخابات، کمیسیون مستقل انتخابات، «حامد کرزی» و تیم انتخاباتی «اشرف غنی» دست به دست هم داده و مثلثی را شکل دادند که با دخالت‌های خود روند انتخابات را تغییر داده که نتیجه انتخابات به یک بحران تبدیل شد و نتیجه اعلام نشده و تصمیم گرفته شد که براساس یک توافق‌نامه دولت وحدت ملی تشکیل شود.

در انتخابات ما برنده و بازنده‌ای نداشتیم و نتیجه نهایی اعلام نشد و قرار شد این توافقنامه سیاسی مبنای شکل گیری دولت آینده افغانستان باشد و ساختار دولت براساس توافقنامه مشخص شود و این توافقنامه برای کل این دوره است.

در آغاز در فهم، تفسیر و برداشت‌های مختلف این توافقنامه مشکلاتی وجود داشت، ولی آرام آرام کارها شکل گرفته و کابینه تشکیل شد و ریاست اجرائیه وارد ادبیات سیاسی افغانستان شد.

اما در مورد عملی ساختن بعضی از مفاد توافقنامه تاخیر صورت گرفت، از جمله اصلاح نظام انتخاباتی افغانستان بود که وقت و زمان طولانی گرفت و در همین اواخر موفق شدیم که این مورد مهم را اصلاح کنیم.

قانونی جدیدی برای نظام انتخاباتی تصویب شده و براساس آن نهادهای جدید شکل گرفته است. هم مسئولین از نو تعیین شده‌اند و هم نظام انتخاباتی تغییر کرده است. از این به بعد واجدین رای باید ثبت شود و باید در حوزه‌های مشخصی رای دهند.

کار بعدی ما اصلاح قانون اساسی است. خواسته‌هایی مطرح شده است که نظام غیرمتمرکز شود، مقام نخست‌وزیری وارد نظام سیاسی افغانستان شود و بحث بعدی هم توزیع شناسنامه های الکترونیکی است و بحث آخر فراخوان لوی جرگه برای تعدیل قانون اساسی است.

در درون دولت گاهی اختلاف پیش می‌آید ولی مبنای همه چیز مباحثه و گفتگو است. تقریبا دو سال از عمر حکومت می‌گذرد امیدوار هستیم که مابقی مراحل هم بخوبی و بدون مشکل انجام شود.

فارس: فکر می‌کنید که نخست‌وزیری در نظام سیاسی افغانستان شکل خواهد گرفت؟

رحیمی: این تصمیم به لویه جرگه سنتی مربوط می‌شود که ما به نام لویه جرگه قانون اساسی در افغانستان از آن یاد می‌کنیم. اگر این لویه جرگه این تصمیم را بگیرید بله نخست‌وزیری شکل خواهد گرفت.

فارس: اگر نخست‌وزیری تشکیل شود، پست فعلی ریاست جمهوری چه تغییراتی خواهد کرد؟

رحیمی: در مورد چگونگی سیستم نخست‌وزیری تاکنون تصمیمی گرفته نشده، نظریه‌ها و پیشنهاد‌های مختلفی ارائه شده ولی هنوز به اجماعی در این مورد نرسیدیم.

2 جریان دیدگاه متفاوتی دارد، ما طرفدار تغییر نظام، غیر متمرکز شدن قدرت و بدنبال نظام پارلمانی هستیم. ولی جریان مقابل تمرکز بیشتر قدرت را می‌خواهند.

ریاست جمهوری افغانستان نمونه‌برداری از نظام سیاسی ایالات متحده است وتمام قدرتها و صلاحیت‌ها دست رئیس‌جمهور است. ما در افغانستان سنا و پارلمان قدرتمند مانند نمونه آمریکایی آن نداریم.

فارس: استیضاح‌هایی که در این اواخر اتفاق افتاد و چندین وزیر عدم صلاحیت شده و از سوی دیگر اشرف غنی به آنها دستور داد تا به کار خود ادامه دهند را چطوری ارزیابی می‌کنید؟

رحیمی: پارلمان افغانستان حق دارند با دلایل قانونی و موجه وزرا را استیضاح کند و رای عدم اعتماد به آنها دهد.

در نمونه اخیر پارلمان افغانستان براساس گزارش وزارت مالی افغانستان مبنی بر عدم مصرف بودجه وزرا را به پارلمان احضار کرد و تصمیم گرفتند هر کس بودجه را مصرف نکرده، رای عدم اعتماد بگیرد.

در اولین اقدام وزیر خارجه را استیضاح کردند. وزیر خارجه توضیحات لازم را در این مورد به آنها داد، اما پارلمان توضیحات را قانع کننده ندانست و وی را عزل کرده و این باعث مشکل شد چون دلیل موجه و قانونی برای این عمل وجود نداشت.

بر این اساس دولت تصمیم گرفت مابقی وزرا به مجلس نروند و در غیاب این وزرا باز هم تعدادی از وزرا اخراج شدند و این از نظر رهبری دولت موجه نبود.

چنین عملی در دولت بی‌سابقه بوده است که پارلمان افغانستان بخاطر مصرف یا مصرف نکردن بودجه بخواهد وزیری را استیضاح کند.

بخصوص در مورد وزارت خارجه که این بودجه مصرف شده بود ولی بدون دلیل موجهی ایشان رد صلاحیت شدند.

این موضوع باعث شد که دولت این موضوع را به دادگاه عالی ارجاع بدهد و منتظر رای دادگاه عالی در این مورد هستیم. اگر دادگاه عالی رای داد که این عدم صلاحیت درست بود که دولت خواهد پذیرفت.

قانون اساسی در این مورد بسیار روشن است که مجلس با دلایل مواجه می توانند وزرا را استیضاح کند و نظر دولت اینست که دلایل رد وزرا موجه نبوده است.

فارس: تحولات امنیتی اخیر و تحرکات طالبان چطور ارزیابی می‌کنید؟

رحیمی: باید تاکید کنم که طالبان قدرتمند نشدند و برعکس حضوری که در برخی مناطق داشتند و در گذشته هم در آن حضور داشتند و اتفاق جدیدی نیست.

طالبان در سال 2013 زمانی که آمریکا اعلام کرد نیروهای خود را از افغانستان خارج می‌کنند، اعتقاد داشتند بعد از خروج این نیروها براحتی مناطق را دوباره پس خواهند گرفت و بر این اساس نیروهای خود را حفظ کرده ولی رهبری این گروه در بیرون از افغانستان حضور داشته و این گروه را رهبری می‌کند.

با خروج نیروهای خارجی، طالبان شدیدترین حملات خود را در طی چند سال اخیر را آغاز کرد و فکر می‌کردند که مناطق مختلفی را می توانند از دست نیروهای ارتش خارج کنند.

اما ارتش و نیروهای امنیتی بخوب دفاع کرده و تمام نقشه‌های طالبان را خنثی کردند حتی زمانی که همه جانبه از سوی پاکستان مورد حمایت بودند. ولی اکنون حملات در اکثر مناطق فروکش کرده است.

دولت در مقابل طالبان 2 سیاست را همزمان پیش می‌برد: مذاکره و جنگ، دفاع

در گذشته برای مبارزه با طالبان استراتژی مشخصی وجود نداشت. در زمان کرزی طالبان برادر ناراضی شناخته می‌شدند و تعریف مشخصی از دوست و دشمن وجود نداشت.

زمانی که ارتش علیه طالبان وارد جنگ می‌شد هم نیروهای بین‌المللی و هم نیروهای ارتش مورد ملامت قرار می‌گرفتند.

مالکیت ارتش هم‌اکنون در دست دولت است و توجه بسیار جدی به ارتش می‌شود و تعریف روشنی در مورد دوست و دشمن وجود دارد. کسانی که علیه دولت و مردم جنگ راه می‌اندازند هر کس که باشند دشمن شناخته می‌شوند و باید از بین برده شوند.

ارتش اختیارات تمام برای از بین بردن طالبان دارد، در گذشته‌ها حملات هوایی علیه طالبان، به کار بردن سلاح‌های سنگین و حتی کمک از نیروهای خارج نیز ممنوع بود.

در عین حال کسانی که قانون اساسی را می‌پذیرند و به دستاوردهای دولت در سال‌های اخیر احترام بگذارند ما حاضر هستیم با آنها وارد مذاکره شویم.

فارس: طالبان ادعا کرده است که شورای کویته به خاک افغانستان منتقل شده، آیا این موضوع صحت دارد؟

رحیمی: گزارش‌هایی که از ولایت بدست آمده، این موضوع را تایید نمی‌کند.

فارس،‌ با توجه به انتخابات آمریکا فکر می‌کنید که سیاست ایالات متحده بعد از انتخاب ترامپ چه تغییراتی داشته باشد؟

رحیمی: روابط آمریکا و افغانستان در 15 سال گذشته در وضعیت خوبی قرار داشته است و سرمایه‌های زیاد در مورد توسعه و نهادسازی در افغانستان صورت گرفته است.

ما انتظار داریم تغییر چندانی در این زمینه صورت نگیرد و به طور کلی جمهوری‌خواهان در مبارزه با تروریسم جدیت بیشتری اتخاد می‌کنند و در صحبت با اشرف غنی، ترامپ حمایت خود از افغانستان برای مبارزه با تروریسم و دستاوردهای دولت را اعلام کرده است.

 فارس: برنامه دولت در قبال مهاجرانی که از پاکستان و اروپا به این کشور باز می گردند، چیست؟ آیا دولت در این زمینه برنامه مشخصی دارد؟

رحیمی: امور مهاجران و سازمان حوادث غیرمترقبه با همکاری سازمان بین‌المللی مهاجرت در این زمینه برنامه‌های خوبی داشته است. مشکلی که در این زمینه وجود دارد، این است که تعداد مهاجران بازگشته بسیار افزایش داشته است و دولت برنامه‌ریزی برای این حجم از مهاجران نداشته است.

 با این وجود دولت این موضوع را مدیریت کرده و این موضوع به یک بحران جدی تبدیل نشده است، دولت درصدد تدوین یک استراتژی جامع برای بازگشت راحت مهاجران به کشور است.

فارس: در مورد رابطه ایران و افغانستان و آینده این رابطه لطفا توضیحاتی ارائه دهید؟

رحیمی: رابطه این دو کشور همیشه خوب بوده و ایران در مبارزه با طالبان ما را همراهی کرده است . بعد از 11 سپتامبر دولت ایران علیه طالبان همکاری داشت.

رابطه ما با ایران از جنبه‌های مختلف، سیاسی،‌اجتماعی و بحث مهاجران همیشه بخوبی پیش رفته و با توجه به سابقه تمدنی این دو کشور بسیاری از مشکلات از طریق مذاکره و گفتگو حل شده است، انشالله که این روابط بیشتر گسترش داشته باشد.

فارس: تنش‌های اخیر پاکستان و افغانستان بر سر چه مواردی بوده و چه تاثیر در روابط دو کشور داشته است؟

رحیمی: روابط 2 کشور از گذشته متشنج بوده و دلیل این امر بطور مشخص حمایت پاکستان از طالبان است.

ما امیدوار بودیم که با تشکیل دولت وحدت ملی این روابط تغییر کرده و بهبود یابد، چندین بار رئیس جمهور به پاکستان سفر کردند ولی متاسفانه در سیاست اسلام‌آباد مبنی بر حمایت از طالبان تغییر ایجاد نشده است.

پاکستان در آخرین دور مذاکرات قرار شد تلاش کنند که طالبان را بر سر میز مذاکرات بیاورند و اگر این گروه این موضوع را نپذیرد،‌ پاکستان دست به سلاح برده و این گروه را سرکوب کند.

اما پاکستان به این وعده عمل نکرده و از طالبان حمایت می‌کنند. اگر پاکستان صادقانه عمل کند می‌توانیم براحتی طالبان را شکست دهیم.

تلاش‌هایی در این مورد صورت گرفته است از جمله اینکه رئیس ارتش این کشور تغییر کرده و فشارهای بین المللی نیز برای وادار کردن پاکستان ادامه دارد و قرار است سال آینده آقای عبدالله به پاکستان سفر کند.

امیدواریم این تحولات بتواند زمینه همکاری بین 2 کشور را فراهم بیاورد و جز همکاری مشترک برای بیرون رفت از منطقه راه دیگری وجود ندارد.

فارس: همایش‌هایی مانند همایش گفتگوی فرهنگی ایران و افغانستان تا چه اندازه می‌تواند در رابط فرهنگی بین دو کشور تاثیر داشته باشد؟

رحیمی: نفس حضور بنده به عنوان سخنگوی دولت نشان از اهمیت این همایش برای ارتقا روابط دو کشور دارد.

ابتکار بسیار خوبی است و ما دارای روابط و تمدن مشترک هستیم و امیدوارم با انجام چنین همایش‌های بتوانیم از این تمدن مشترک بطور عملی استفاده کنیم.

می‌توان با برگزاری چنین همایش‌های اگر گاهی فهم نادرستی از یکدیگر داریم، با گفتگو و صحبت آنها را حل کرد.

قرار است که دومین دور این همایش در افغانستان برگزار شود تا به راه‌حل‌های عملی در نزدیکی دو کشور منجر گردد.