ثور 12, 1401 19:15 Asia/Kabul
  • بن بست دوباره مذاکرات ترکیه و قطر برای مدیریت فرودگاه های افغانستان
    بن بست دوباره مذاکرات ترکیه و قطر برای مدیریت فرودگاه های افغانستان

مقام های طالبان از بن بست مذاکرات با دولت های ترکیه و قطر به منظور واگذاری مدیریت فرودگاه های افغانستان خبر دادند.

بنابر اعلام مقام های طالبان ، مذاکرات میان مقام های کابل با نمایندگان ترکیه و قطر پیرامون امضای قراردادی به منظور واگذاری مدیریت ۵ فرودگاه افغانستان به ویژه فرودگاه کابل، پس از آن با بن بست مواجه شد که نمایندگان طالبان اصرار کردند، نیروهای افغان مسوولیت امنیت این فرودگاه ها را به عهده خواهند گرفت.

 این موضع دولت طالبان به معنای آن است که کابل با واگذاری فرودگاه کابل به ترکیه و قطر موافق است، اما فقط موضوع کنترل و تامین امنیت این فرودگاه ها از موارد اختلاف های دوطرف است. با وجود مذاکرات اخیر "امیرخان متقی" وزیر امور خارجه طالبان با مسوولان ترکیه و قطر برای واگذاری مدیریت فرودگاه بین المللی کابل به این دو کشور ، اما این گفتگوها که شامل بازسازی فرودگاه های قندهار، هرات، مزار شریف و خوست نیز می شود ،‌ با بن بست مواجه شده است. در حال حاضر تنها شرکت های هوایی افغانستان ، آریانا و کام ایر، پروازهایی از کابل به تهران ، مسکو ، دوبی ، دوحه و اسلام آباد انجام می دهند. اما از پرواز های شرکت های خارجی در فرودگاه بین المللی کابل خبری منتشر نشده است. مذاکرات طالبان با نمایندگان کشورهای مختلف به ویژه ترکیه و قطر در شرایطی مدام تکرار می شود که مردم افغانستان مشکلات بسیار مهمتری دارند. در طول هشت ماه گذشته حقوق کارکنان دولت توسط طالبان به صورت عادی پرداخت نشده است. رهبران طالبان از  کشورهای دوست درخواست کمک مالی می کنند و به این وسیله بخشی از مطالبان کارمندان دولت را پرداخت می نمایند.

در این شرایط مذاکره به منظور در اختیار گرفتن مدیریت فرودگاه بین المللی کابل و تامین امنیت آن ، اقدامی قابل تامل به نظر می رسد. این حقیقت را نباید از نظر دور داشت که از زمان روی کار آمدن طالبان در افغانستان، دولت ترکیه به منظور کنترل فرودگاه کابل پایتخت از هیچ تلاشی فروگذار نکرده است. این در حالی است که در جریان اشغال بیست ساله افغانستان توسط آمریکا و متحدانش در منطقه و جهان، نظامیان ترکیه همواره در چارچوب سازمان پیمان آتلانتیک شمالی- ناتو- در فرودگاه کابل حضور داشته و وظیفه تامین امنیت این فرودگاه را به عهده داشتند. اما پس از روی کارآمدن طالبان در ماه اوت سال گذشته میلادی، نه تنها از تمایل و علاقه مقام های ترکیه به ادامه این وظیفه یعنی در اختیار گرفتن کنترل امنیتی فرودگاه کابل، کاسته نشده ، بلکه به میزان چشمگیری افزایش داشته است.

 تلاش های قابل تامل دولت ترکیه به منظور در اختیار گرفتن کنترل فرودگاه بین المللی کابل، از نگاه طالبان مشکوک و معنی دار است. تردیدی نیست که فعالیت فرودگاه کابل از اهمیت زیادی برای طالبان و مردم افغانستان برخوردار است. اما به نظر می رسد که دولت ترکیه قصد دارد کنترل و ترانزیت محموله های کشورهای منطقه و جهان به مقصد کابل را در انحصار خود داشته باشد.

بدون شک، در صورت تحقق این خواسته مقام های ترکیه ، می توان چنین نتیجه گرفت که اختیار فرودگاه کابل همچنان در انحصار آمریکا و سازمان نظامی ناتو باقی خواهد ماند. علی الخصوص که ترکیه همچنان یکی از اعضای فعال سازمان نظامی ناتو است. به همین دلیل است که مقام های طالبان تلاش می کنند تا با کنترل امنیت فرودگاه کابل ، علاوه بر کنترل تردد و ترانزیت کالاهای وارداتی و صادراتی به افغانستان و دیگر مناطق ، مراقبت های لازم جهت تردد افراد ناباب غربی و ارسال تجهیزات جاسوسی به افغانستان در کنترل نیروهای طالبان باقی بماند. در صورتی که با حذف طالبان، این تشکیلات فعال ، دیگر نمی تواند ادعا کند که حکومت افغانستان را در انحصار خود دارد. با واگذاری مدیریت و تامین امنیت فرودگاه بین المللی کابل، طالبان ، در عمل به نیروهای ویژه آمریکا در افغانستان تبدیل می شوند.

به دلیل آگاهی به همین واقعیت است که مقام های طالبان در مذاکرات با ترکیه و قطر به بن بست می رسند. در همین زمینه ،  وزارت حمل و نقل و هوانوردی کابینه موقت طالبان پیش تر اعلام کرده بود: "هرگاه روند سپردن فرودگاه های افغانستان به ترکیه بر اساس منافع ملی نباشد، هیچ قراردادی با شرکت‌های ترکی و قطری امضا نخواهد شد". در این زمینه ، "عباس کارا آغاچلی" Abbas Karaağaçlı  عضو هیات علمی رشته روابط بین الملل از دانشگاه گیرسون ترکیه معتقد است: "بدون شک حاکمیت گروهی مسلح که دارای نظم و نظام خاصی نبوده و به معاهدات بین المللی پایبند نیستند، نمی تواند خوش آیند کشورهای قانون مدار در منطقه و جهان باشد.

به همین دلیل است که آمریکا سال هاست برنامه رهاسازی افغانستان و تقویت گروه طالبان را برای فشار به همسایگان این کشور،  اجرا کرده است".  با توجه به وجود چنین دیدگاه هایی، بدیهی است که پایبند بودن طالبان به منافع ملی افغانستان از اهمیت زیادی برای مردم این کشور و همچنین کشورهای همسایه برخوردار است. افغانستان در حال حاضر ۲۵ فرودگاه دارد. این در حالی است که در مجموع و در طول سال های گذشته بیشتر پروازهای بین المللی افغانستان از فرودگاه های کابل ، هرات، مزارشریف و قندهار صورت می گرفت.

کلیدواژه