Նոյեմբեր 25, 2020 11:54 Asia/Tehran
  • Խաղաղությանը և անվտանգությանն աջակցելն Իրանի տարածաշրջանային և միջազգային դիվանագիտության առանցքում

Ավելի քան 40 տարի Աֆղանստանի ժողովուրդը տառապել է արտերկրից պարտադրված արյունահեղությունից:

Աֆղանստանում խաղաղության, կայունության և զարգացման ուղիների քննարկման թեմայով Ժնևում կայացած «Աֆղանստան -2020» միջազգային խորհրդաժողովում, որին  մասնակցում էին 66 երկրների և 32 միջազգային կազմակերպությունների բարձրաստիճան ներկայացուցիչներ, Իրանի արտգործնախարար Մոհամադ Ջավադ Զարիֆն անդրադարձել է այս դառը իրականությանը:

Զարիֆը հավելել է. «Բոննի խորհրդաժողովից 20 տարի անց Աֆղանստանի պատերազմի մասին խոսելը մեծ ողբերգություն է:  Խաղաղություն հաստատելու ռազմական մոտեցումը ձախողվել է: Իրանը միշտ եղել է միջաֆղանական երկխոսության կողմնակիցներից»: Նա հավելել է, որ ՄԱԿ-ը պետք է առանցքային դեր խաղա միջաֆղանական երկխոսությունն իրագործելու հարցում և Իրանը պատրաստ է համագործակցել այդ ուղղությամբ:

Աֆղանստանը երկար տարիներ տառապել է պատերազմներից ու ավերածություններից,  տնտեսական հետամնացությունից, պառակտվածությունից, ծայրահեղականությունից և ահաբեկչությունից: Այս իրավիճակը տարբեր գործոնների արդյունք է,  սակայն դրանցից ամենակարևորը օտարերկրացիների միջամտությունն է այս երկրում: Դրա փայլուն օրինակն են վերջերս այդ երկրում տեղի ունեցած ահաբեկչությունները, ներառյալ Քաբուլի համալսարանի դեպքը և ավելի ուշ քաղաքի տարբեր շրջանների հրթիռակոծումը:

Հարց է առաջանում, թե ինչպե՞ս կարելի է օգնել Աֆղանստանում խաղաղության և անվտանգության հաստատմանը:

«Աֆղանստան -2020» միջազգային խորհրդաժողովում Իրանի ԱԳ նախարարի ելույթն այս հարցի հստակ և իրատեսական պատասխանն էր:

Իրանի արտաքին գործերի նախարարը նշել է, որ Աֆղանստանից օտարերկրյա զորքերի դուրսբերումը և նրանց պարտականությունների սահուն և արդյունավետ փոխանցումը Աֆղանստանի անվտանգության ուժերին, կլինի տևական խաղաղության հաստատման ուղղությամբ արված քայլ:

Զարիֆն իր ելույթում կարևորել է հավաքական փոխգործակցության և տարածաշրջանային կարողությունների օգտագործումն Աֆղանստանում կայուն խաղաղության հասնելու համար: Այս համատեքստում, Իրանի դիվանագիտության առաջին գերակայությունը երկխոսության միջոցով բռնությունը և պատերազմը դադարեցնելն է: Աֆղանստանի տնտեսությանն ու ժողովրդին օգնելը և պատերազմի պատճառած ավերածությունները վերականգնելը ևս մեկ կարևոր խնդիր է, որն Իրանի տեսանկյունից պետք է իրականացվի քաղաքական ջանքերի հետ մեկտեղ:

Ինչպես նշել է ԻԻՀ  արտգործնախարարը,  չնայած պատժամիջոցներին ու սահմանափակումներին, Իրանը մշտապես աջակցել է Աֆղանստանի ենթակառուցվածքների վերականգնմանը:

Առաջիկայում Խաֆ-Հերաթ երկաթուղու բացումը և Իրանի ու Աֆղանստանի երկաթուղիների միացումը, ինչպես նաև Իրանի  Չաբահար նավահանգստով  համաշխարհային շուկայի հետ Աֆղանստանի կապի դյուրացումն այդ ուղղությամբ արված ԻԻՀ գործողությունների մի մասն են:

Իրանը նաև ի վիճակի է արդյունավետ միջոցներ ձեռնարկել նաև էներգետիկ ոլորտում այլ երկրներին աջակցություն ցուցաբերելու համար: Հաշվի առնելով այս կառուցողական քայլերը, կարելի է ասել, որ խաղաղությանն ու անվտանգությանը աջակցելն Իրանի տարածաշրջանային և միջազգային դիվանագիտության առանցքում է՝ հարևանների, հատկապես Աֆղանստանի հետ հարաբերություններում և Իրանը կանգնած է Աֆղանստանի կառավարության և ժողովրդի կողքին `այդ նպատակն առաջ տանելու գործում: