Mars 06, 2021 07:16 Europe/Tirane
  • Përgjigjja e Zarif ndaj Sherman; Negociatat për marrëveshjen bërthamore janë të ndaluara

Ministri i Jashtëm i Republikës Islamike të Iranit, në përgjigje të kërkesës së administratës së Presidentit të SHBA Joe Biden, edhe një herë theksoi se marrëveshja bërthamore nuk mund të rinegociohet.

Zëvendës Sekretari i Shtetit i SHBA Wendy Sherman tha të Mërkurën se situata gjeopolitike kishte ndryshuar dhe se Shtetet e Bashkuara dëshironin një marrëveshje më të fortë, afatgjatë sesa marrëveshja aktuale.  Nëse 2021 nuk është më si 2015, "Muhamed Javad Zarif" shkroi në Twitter, duke iu referuar pretendimit të Sherman se rajoni i Azisë Perëndimore do të ndryshojë në vitin 2021 dhe se negociatat me Iranin për një marrëveshje bërthamore duhet të bëhen duke marrë parasysh kushtet e reja tha: Nëse viti 2021 është jo i njëjtë me 2015 (viti i nënshkrimit të marrëveshjes bërthamore), kështu që situata aktuale nuk është e njëjtë me vitin 1945 (miratimi i së drejtës së vetos në Këshillin e Sigurimit të KB). "Pra, le të ndryshojmë Kartën e KB dhe të heqim veton, e cila shpesh është abuzuar nga Shtetet e Bashkuara," tha Zarif, duke iu referuar ndryshimit të rrethanave në vitin 2021 krahasuar me 1945. Ministri i Jashtëm i Republikës Islamike të Iranit, duke theksuar se marrëveshja bërthamore nuk mund të rinegociohet, u bëri thirrje Shteteve të Bashkuara për të zbatuar marrëveshjen bërthamore. Zarif iu referua deklaratave të bëra nga Wendy Sherman në takimin e Komitetit të saj për Marrëdhëniet me Jashtë të Senatit. Ai sqaroi se gjeopolitika e rajonit ka ndryshuar në lidhje me kohën e arritjes dhe zbatimit të marrëveshjes bërthamore dhe viti 2021 nuk është si 2015, kur u ra dakord për atë marrëveshje. Realitetet në terren në rajon kanë ndryshuar. "marrëveshja bërthamore" është një marrëveshje e arritur në vitin 2015 midis Iranit nga njëra anë dhe grupit P5 + 1, e cila u zbatua në janar 2016. Këto ditë, administrata e Biden po shpall pozicione të ndryshme mbi marrëveshjen bërthamore që nuk kanë ndonjë mesazh të ri porse janë vazhdim i politikës së dështuar të presionit maksimal të administratës së Donald Trump. Deklaratat e bëra nga zyrtarët amerikanë, veçanërisht ekipi i politikës së jashtme të administratës Biden, nuk janë në përputhje me faktet dhe flasin vetëm për hapjen e diplomacisë.  Ish Sekretari i Shtetit i Shteteve të Bashkuara Henry Kissinger ka paralajmëruar administratën e Biden që të vazhdojë politikën e saj për të ushtruar presion maksimal të ish-Presidentit të SHBA Donald Trump për të mbrojtur interesat e aleatëve të Shtëpisë së Bardhë.  Mirëpo përvoja e administratës Trump për katër vjet tregoi se politika e presionit maksimal nuk mund të arrinte qëllimet e Shteteve të Bashkuara kundër Iranit dhe kjo politikë dështoi me rezistencën maksimale të popullit iranian. Përsëritja e kësaj rruge nga qeveria e Biden është një gabim strategjik, sepse Irani nuk varet nga vullneti i aktorëve të huaj në sigurimin e interesave dhe qëllimeve të tij.  Mesazhi i caktuar i Iranit për kthimin e Shteteve të Bashkuara në Këshillin e Sigurimit të KB është heqja e sanksioneve dhe çdo presion politik dhe kërcënim që vetëm sa do të komplikojë situatën dhe Irani se nuk do të braktisë parimet e tij në asnjë rrethanë. Ndërkohë, Plani Strategjik i Veprimit për heqjen e sanksioneve të miratuar nga Asambleja Konsultative Islamike është një mbështetje e fortë për sigurimin e interesave të Iranit në marrëveshjen bërthamore.  Irani është i pranishëm në marrëveshjen bërthamore dhe ka përmbushur detyrimet e tij dhe negocimi i kthimit të Shteteve të Bashkuara në marrëveshje pa përmbushur detyrimet e tij nuk është aprovuar nga Irani dhe në thelb është irracionale. Shtetet e Bashkuara kanë përgjegjësi që të kthehen në marrëveshjen bërthamore duke hequr sanksionet dhe duke ndërmarrë veprime praktike, sepse është një detyrë qeveritare që Shtëpia e Bardhë e ka shkelur duke u tërhequr nga ajo marrëveshje. Heqja efektive e sanksioneve është rruga e vetme e qartë për Shtetet e Bashkuara për t'u kthyer në marrëveshjen bërthamore dhe nëse ka një vullnet, nuk do të ketë negociata lokale.  Marrëveshja e përkohshme tre-mujore midis Iranit dhe Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike është një mundësi e re për diplomacinë për të shpëtuar marrëveshjen bërthamore nga situata aktuale e brishtë duke përmbushur angazhimet e tyre përfundimtare, veçanërisht heqjen e sanksioneve kundër Iranit.  Sidoqoftë, Irani gëzon mbrojtje ligjore për të siguruar interesat e tij nën masat e Asamblesë Konsultative Islamike dhe nëse Perëndimi nuk arrin të përmbushë detyrimet e tij brenda tre muajve të ardhshëm, zhvillimi paqësor i programit bërthamor të Iranit do të vazhdojë.

 

 


 

Tags