Janar 21, 2021 19:55 Europe/Tirane
  • Këndvështrimi i Administratës së re të SHBA mbi çështjet madhore në Azinë Perëndimore

Administrata e re e SHBA, e kryesuar nga Joe Biden, filloi zyrtarisht punën dje (20 janar). Pyetja e madhe për administratën e re të SHBA është se si i shikon çështjet madhore në rajonin e Azisë Perëndimore?

Padyshim, administrata e Biden është e përkushtuar ndaj Izraelit si çdo administratë tjetër e  SHBA. Sidoqoftë, ndryshimi midis qasjes së Biden dhe asaj të Trump është se administrata Trump ishte tërësisht në shërbim të Izraelit dhe ndërsa eliminonte zgjidhjen me dy shtete, ajo gjithashtu eliminoi mundësinë e çdo negocimi në konfliktin palestinezo-izraelit. Duket se administrata e Biden, megjithëse është e përkushtuar ndaj Izraelit, do të vazhdojë të ndjekë një zgjidhje me dy shtete. Nuk do të jetë e mundur të zbatohet Plani i Marrëveshjes së Shekullit siç ishte nën Donald Trump dhe gjithashtu do të vendoset në axhendë rinisja e negociatave midis Autoritetit Autonom Palestinez dhe Izraelit. Në këtë drejtim, pasi qeveria e Biden mori detyrën, Mahmud Abas, kreu i Autoritetit Autonom Palestinez, njoftoi gatishmërinë e tij për bisedime kompromisi. Një çështje tjetër është që administrata e Biden, ashtu si administrata Trump, mirëpret normalizimin e marrëdhënieve të vendeve arabe me Izraelin. Sidoqoftë, administrata e Biden, ndryshe nga administrata Trump, nuk do të ushtrojë shumë presion mbi vendet arabe për çështjen e normalizimit. Një pikë tjetër në lidhje me Izraelin është anëtarësimi i Izraelit në Centcom, i cili ndodhi në ditët e fundit të administratës së Donald Trump, dhe kjo e bën Izraelin pjesë të rendit të sigurisë në Azinë Perëndimore, çka  gjithashtu mirëpritet dhe mbështetet nga administrata e Biden. Sa për shtetet arabe, duket se administrata e re amerikane do të ndajë Arabinë Saudite nga vendet e tjera arabe në Gjirin Persik, dhe ndryshe nga administrata Trump, pikëpamja kritike ndaj Arabisë Saudite do të forcohet në administratën e Biden. Një nga shenjat është se disa burime thanë se Biden po përpiqet të deklasifikojë disa dokumente kompromentuese mbi rastin e vrasjes brutale të gazetarit disident saudit Jamal Khashoggi. Kështu, Arabia Saudite, ndryshe nga epoka e Trump, nuk do të jetë në gjendje të zbatojë lirisht politikat e saj në Azinë Perëndimore, por kjo nuk do të thotë që administrata e Biden do të largohet nga Arabia Saudite, sepse Arabia Saudite është një nga aleatët kryesorë të SHBA në Azinë Perëndimore. Një pikë tjetër në këtë drejtim është se qeveria e Biden do përpiqet të ndjekë një pjesë të politikës së saj të Lindjes së Mesme, veçanërisht ndaj Republikës Islamike të Iranit, duke përdorur aleatët e saj, duke përfshirë Emiratet e Bashkuara Arabe, Bahrejnin dhe madje edhe Arabinë Saudite. Ebrahim Mottaki, një profesor universiteti, thotë: "Qeveria e Biden po ndjek formimin e koalicioneve rajonale me qëllim kontrollimin e Republikës Islamike të Iranit. Në të vërtetë, "strategjia" e administratës Biden është të përmbajë Iranin me ndihmën e aleatëve perëndimorë të SHBA, por "taktika" e saj është të formojë koalicione në nivelin rajonal. Qëllimi i frenimit të Iranit është gjithashtu të parandalojë procesin e rritjes së ekuilibrit të fuqisë në rajon në favor të Republikës Islamike të Iranit." Pika e fundit është se Administrata e Biden nuk duket të ketë në rendin e ditës synimin për të përshkallëzuar kaosin, konfliktin dhe dhunën në Azinë Perëndimore, pasi Donald Trump ka prishur rëndë rendin e sigurisë dhe politik në rajonin e Azisë Perëndimore gjatë katër viteve të fundit, duke e lënë rajonin në situatën më të keqe.

 

Tags