Tetor 27, 2020 11:54 Europe/Tirane
  • Varfëria dhe papunësia sfidojnë ekonominë e tretë më të madhe në botë

Kryeministri i Japonisë në një konferencë shtypi në Tokio u zotua për të zgjidhur problemet e njerëzve. Tashmë në ditën e tij të parë në detyrë, Suga u zotua të përmbushë pritjet e popullit japonez, të ringjallë ekonominë dhe të vërë nën kontroll virusin Korona. Pyetja është, me cilat probleme përballet ekonomia e tretë botërore që kryeministri i ri i ka theksuar të paktën dy herë në zgjidhjen e problemeve ekonomike të Japonisë në kohën e shkurtër që është zgjedhur si kryeministër?

Kryeministri i ri i Japonisë, Suga, ka bërë vazhdimisht thirrje për t'i dhënë fund krizës ekonomike të vendit ndërsa Japonia, ekonomia e tretë më e madhe në botë, përballet me "varfëri" dhe rritje të papunësisë midis shumë qytetarëve japonezë.  Sipas të dhënave më të fundit nga Organizata për Bashkëpunim Ekonomik dhe Zhvillim (OECD), shkalla e varfërisë në Japoni është 15.7 përqind. Sipas këtij indeksi, të varfrit u referohen familjeve, të ardhurat e të cilave janë më pak se gjysma e të ardhurave mesatare e të gjithë popullsisë. Në fakt, statistikat e botuara vitin e kaluar mbi nivelin e varfërisë dhe papunësisë në këtë vend kanë befasuar opinionin e publikut. Shifrat tregojnë se një në gjashtë japonezë është nën kufirin e varfërisë. Kjo është, se të ardhurat e tyre janë më pak se të ardhurat mesatare të secilës familje, por pyetja është, se cila pjesë e shoqërisë japoneze po lufton me varfërinë dhe problemet ekonomike? Shumica e qytetarëve japonezë nën kufirin e varfërisë janë jetimë, të moshuar dhe ata që kanë humbur punën për shkak të krizës ekonomike. Sigurisht, shumë punëtorëve u mungonte siguria e punës së pasurisë së tyre stërgjyshore gjatë viteve 1980 dhe 1990 dhe për këtë arsye rrezikojnë të bien nën kufirin e varfërisë. Punët me kohë të pjesshme dhe kontratat e punës afatshkurtra janë shumë të përhapura në Japoni, që përbëjnë gjysmën e të gjithë të punësuarve nën moshën 39 vjeç. Si rezultat, është krijuar një lloj boshllëku në punë midis punonjësve të punësuar në vitet 1990 dhe punonjësve që u punësuan më pas. Të tjerët kanë rënë nën kufirin e varfërisë duke humbur mbështetjen e tyre familjare, tek e cila ata dikur u mbështetën si një rrjet i sigurimeve shoqërore. Kjo do të thotë që sistemi familjar dhe rëndësia e bashkëjetesës në Japoni janë zbehur dhe qeveria nuk ka bërë asnjë përpjekje për të parandaluar këtë trend. Përveç kësaj, rritjet e taksave gjatë 20 viteve të fundit në Japoni i kanë dhënë qeverisë një rol të madh në uljen e kursimeve të familjeve dhe rënien e fëmijëve nën kufirin e varfërisë. Qeveria japoneze kundrejt taksave të mëdha që mbledh nga njerëzit e saj ofron shumë pak mundësi dhe mirëqenie. Kjo metodë është e zakonshme në vendet më të zhvilluara. Sigurisht, megjithëse qeveria japoneze po përpiqet të bindë njerëzit se askush nuk po lyp në Japoni dhe se nivelet e krimit janë të ulëta në shoqërinë japoneze, statistikat e institutit kërkimor tregojnë se varfëria e fshehur në vend është në rritje. Kjo ka shkuar deri aty saqë disa njerëz të zakonshëm në Japoni kanë ulur një vakt në ditë për t'u përshtatur me shpenzimet e tjera.  Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë, shkalla e vetëvrasjeve në Japoni është rritur ndjeshëm që nga vitet 1990 në më shumë se 25 raste për 100,000 njerëz. Mesatarja globale është 16 për 100,000 njerëz. Së bashku me varfërinë, çështja e papunësisë është bërë një nga problemet e qeverisë japoneze. Në mars, norma e papunësisë në Japoni arriti një nivel prej 2.5 përqind në vit. Rritja e papunësisë në Japoni është për shkak të rënies së shpejtë të kërkesës dhe largimit të një numri të madh të të moshuarve nga sektori i shërbimeve sociale. Përveç kësaj, sipas statistikave të qeverisë, rreth 13 përqind e fuqisë punëtore është mbi 65 vjeç. 9% e tyre janë kthyer në punë pas vitit 2012 me politikën e "Abe Nomik". Më shumë se tre të katërtat e punëtorëve të moshuar janë punëtorë informalë, me kohë të pjesshme dhe me kontratë. Ata i humbin vendet e tyre të punës në radhë të parë kur ka presion ekonomik mbi ndërmarrjet. Në fakt, këto ditë Japonia është në recesionin më të keq të pasluftës. "Është shumë e vështirë për njerëzit e moshuar të gjejnë punë dhe të fillojnë nga e para", tha Taro Saito, drejtor ekzekutiv i Institutit të Kërkimeve NLI. Papunësia në Japoni nuk është aq e lartë apo e mprehtë sa në Shtetet e Bashkuara. Rritja prej 1 përqind e papunësisë në Japoni është e madhe dhe ka efekte të mëdha negative. Ajo që është e sigurt është se ndërsa kjo tendencë vazhdon në Japoni, përveç miliona njerëzve të varfër në këtë vend, miliona njerëz të tjerë po luftojnë për të siguruar jetesën dhe me problemin më të vogël për shkak të mungesës së punës dhe sigurimeve shoqërore, ata do t’i përfshijë hija e fshehur e varfërisë. Ekonomisti i Oksfordit Shijito Nagai ka paralajmëruar se klasa e mesme e Japonisë po zhduket ngadalë ndërsa varfëria rritet. Ndërkohë pjesa e klasës së mesme dhe klasës me të ardhura të larta është ulur. Duke pasur parasysh një situatë të tillë të varfërisë dhe papunësisë në shoqërinë japoneze, ndërsa vendi po vuante nga një ekonomi e sëmurë para shpërthimit të virusit Korona, për tremujorin e dytë të vitit 2020 është regjistruar niveli negativ i PBB me 28.1 përqind dhe sipas të dhënave ekonomia japoneze ka përjetuar rënien më të madhe të rritjes ekonomike që nga viti 1980. Ndërkohë, Banka e Japonisë ka njoftuar se ekonomia e saj do të tkurret me 4.7 përqind në vitin fiskal që përfundon në Mars 2021. Kështu, për herë të parë që nga viti 2015, ekonomia japoneze praktikisht ka hyrë në një periudhë recesioni dhe thellësia e saj është vlerësuar në një nivel të paparë që nga viti 2011. Gjithashtu, rezultatet e një studimi tregojnë se ekonomia japoneze në vitin fiskal që përfundon në Mars 2021 do të tkurret më shpejt sesa në dekadat e mëparshme. Sipas një sondazhi të Reuters, dy të tretat e ekonomistëve të anketuar parashikojnë se Japonia këtë vit do të përgatisë paketën e saj të ardhshme stimuluese për të lehtësuar problemet e kompanive dhe familjeve. Japonia deri më tani ka ofruar dy pako stimuluese me vlerë 2.2 trilion dollarë. Sidoqoftë, ajo që është e qartë është se ekonomia japoneze në tremujorin e parë të këtij viti ka hyrë në një recesion për herë të parë në katër vjet. Ky shtë recesioni më i thellë në Japoni që nga Lufta e Dytë Botërore pasi kriza e virusit Korona ka prekur bizneset dhe konsumatorët.  Të dhënat e PBB-së së Japonisë për tremujorin e parë të këtij viti tregojnë ndikimin e përhapur të pandemisë së virusit Korona. Eksportet kanë rënë më së shumti që nga tërmeti masiv i marsit 2011 pasi mbylljet globale dëmtuan zinxhirët e furnizimit dhe çrregulluan dërgesat e mallrave japoneze. "Eksportet në Kinë filluan të bien në shkurt, pas së cilës dërgesat e mallrave japoneze në Evropë dhe Shtetet e Bashkuara ranë," tha Takashi Minami, një ekonomist i vjetër në Japoni. Një imazh i tillë iu ekonomisë së tretë më të madhe në botë vjen në një kohë kur disa ekspertë dhe analistë për kohësh e shohin perspektivën e ekonomisë së Japonisë si të zymtë. Atosushi Takeda, kryekonomist në Institutin e Kërkimeve Itochu, beson se do të duhet një kohë e gjatë që Japonia të kthehet në kohën e saj të lulëzimit dhe thotë: "Do të duhen dy ose tre vjet që aktiviteti ekonomik në Japoni të kthehet në normalitet pasi tregjet e huaja ka të ngjarë të vazhdojnë të luftojnë me shpërthimin e virusit Korona." Në përgjithësi, analistët vlerësojnë se ekonomia e Japonisë do të tkurret me 22 përqind nga viti në vit dhe sidomos në tremujorin e dytë të këtij viti. Përveç kësaj, shkalla e papunësisë në Japoni arriti kulmin më të lar vjetor në muajin mars dhe ekonomistët vlerësojnë se do të duhen të paktën dy vjet për t'u rikuperuar nga kriza. Një imazh i tillë për të ardhmen e ekonomisë së tretë më të madhe në botë vjen në një kohë kur ish-kryeministri japonez Shinzo Abe kishte paralajmëruar para dorëheqjes se qeveria nuk mund ta shpëtonte lehtë ekonominë e vendit nga kushtet e krijuara nga korona. Por, përkundër përpjekjeve të tij për të shpëtuar ekonominë japoneze, Abe nuk arriti të ndërmarrë hapa efektivë për të zgjidhur problemet e vendit dhe më në fund, pas rreth 8 vjet sundimi mbi Japoninë, vazhdimi i problemeve ekonomike të Japonisë përfundimisht çoi në dorëheqjen e tij.  Tani ajo që është e sigurt është se, me dorëheqjen e Abe dhe ardhjen në pushtet të Kryeministrit të ri të Japonisë, Suga ka theksuar të paktën dy herë në mandatin e tij të shkurtër se zgjidhja e problemeve ekonomike së bashku me përballjen me virusin Korona është një përparësi e planeve të tij? Pyetja është, deri në çfarë niveli Suga mund të kapërcejë shumë sfida ekonomike me të cilat përballet?   Sidoqoftë, ajo që është e qartë është se pavarësisht përpjekjeve të Abe për të adresuar problemet dhe sfidat ekonomike të Japonisë, me shpërthimin e sëmundjes së virusit korona, ekonomia e vendit tashmë është në gjendje të keqe. Ekonomia e tretë më e madhe në botë është aktualisht në një situatë të vështirë për shkak të çështjeve që lidhen me sëmundjen e virusit Korona dhe rënies së eksporteve, ndërsa Japonia është privuar nga një burim kryesor i të ardhurave për shkak të mos mbajtjes së Lojërave Olimpike 2020. Nga ana tjetër, rivalitetet ekonomike dhe mosmarrëveshjet midis Shteteve të Bashkuara dhe Kinës vazhdojnë, dhe pasojat globale të kësaj vazhdojnë. Kombinimi i këtyre kushteve, sipas disa studiuesve, do të kufizojë vazhdimin e trendit aktual në terren për politikë-bërësve japonezë. Me fjalë të tjera, kryeministri i ri japonez po trashëgon sfidat makroekonomike. Sipas ekspertëve, nëse Suga nuk arrin të zgjidhë problemet ekonomike të Japonisë, ekonomia e brishtë e Japonisë do të rrezikohet edhe më shumë dhe ky është një alarm për partinë në pushtet, e cila synon të vazhdojë të mbështetet në pushtet në Japoni. Me fjalë të tjera, në muajt e fundit, për shkak të problemeve ekonomike të Japonisë dhe politikave të dështuara të Abe gjatë shpërthimit të Koronës, popullariteti i ish-kryeministrit japonez Abe kishte rënë në nivelin më të ulët në tetë vjet dhe disa ekspertë thonë se dorëheqja e Abe erdhi për shkak problemeve ekonomike. Kjo është arsyeja pse pasardhësi i Abe ka afat deri në shtator të vitit të ardhshëm për të rindërtuar imazhin e partisë në pushtet dhe nëse ai nuk do të mund të kapërcejë problemet aktuale të Japonisë, nuk do të jetë e papritur që të presësh që Suga të përballet me fatin e Abe.

 

 

Tags