خرداد ۱۳, ۱۳۹۹ ۰۸:۰۴ Asia/Dushanbe
  • درگیری مرزی قرقیزستان با ازبکستان

تنش ها و درگیری های مرزی یک هفته اخیر درجمهوری های آسیای مرکزی، بار دیگر زمینه دیدار و رایزنی مقام های این کشورها را فراهم کرده است.

پس از دیدار هفته گذشته مقام های تاجیکستان و قرقیزستان، روز یکشنبه نیز منابع ازبکستان و قرقیزستان از دیدار مسئولان دوطرف برای حل اختلافات مرزی خبردادند.

درپی درگیری های مرزی قرقیزستان و تاجیکستان در هفته گذشته، درگیری مرزی قرقیزستان و ازبکستان نیز بهانه ای برای دیدار مقام های دوکشور همسایه فراهم کرده است. دراین راستا ، مقرر شده است مقام های بلندپایه دوکشور به منظور کاستن ازمشکلات مرزی ، دیدار کنند.  

در ادامه تنش ها و درگیری ها درمناطق مرزی جمهوری های آسیای مرکزی ، روز یکشنبه گذشته بار دیگر ساکنان مناطق مرزی ازبکستان و قرقیزستان با یکدیگر درگیر شدند. این در گیری درحالی رخ داده است که هفته گذشته نیز درمناطق مرزی قرقیزستان و تاجیکستان درگیری مرزی به تلفات انسانی از دوطرف منجر شده است.
اختلاف ها و مرزبندی های داخلی و محلی درجمهوری های آسیای مرکزی از دوران نظام متمرکز تصمیم گیری شوروی به دولت ها و ملت های این منطقه به ارث رسیده است. در واقع ، دردوران سلطه نظام کمونیستی شوروی بر جمهوری های آسیای مرکزی بویژه در قرن بیستم میلادی ، زمینه های بروز اختلاف میان دولت های محلی و ملت های این منطقه تشدید شد. برغم به نزدیک به سه دهه ،  از سپری شدن استقلال جمهوری های آسیای مرکزی و گفتگوهای رهبران این جمهوری ها ، اختلاف های مرزی میان این کشورها همچنان لاینحل مانده است.
با وجود آن که قزاقستان و ترکمنستان تقریبا" توانسته اند بیشتر مسایل مرزی خود را با سایر همسایگانشان حل کنند ، باید گفت: اختلاف های مرزی میان سه کشور تاجیکستان، قرقیزستان و ازبکستان همچنان تداوم دارد و روابط این سه کشور را دچار بحران کرده است. به طوری که مقام های این سه جمهوری آسیای مرکزی ، همواره یکدیگر را به نقض حریم مرزهایشان متهم می کنند. درهمین ارتباط ، "رفیق سیف الدین" صاحبنطر و کارشناس برجسته سیاسی ازبکستان ، معتقد است : "اختلاف ها نه تنها میان قرقیزها و ازبک ها ، بلکه میان قرقیزها و تاجیک ها و میان تاجیک ها و ازبک ها وجود دارد. هر نزاعی در حوزه مرزی می تواند به اختلاف های گسترده تر میان دولت های این منطقه منجر شود". 
این کارشناس سیاسی ازبک درگفتگو با روزنامه روسی "نزاویسیمایا گازتا" همچنین تصریح کرده است : "علت اصلی بروز اختلاف ها ، حل نشدن مسایل مرزی است و زد و خوردهای کوچک به رویارویی مقیاسی بدل نخواهند شد". 
در این میان ، چنین به نظر می رسد که برخی ازجمهوری های آسیای مرکزی با تصور برتری سیاسی و اقتصادی بر دیگر کشورهای همسایه ، هر چه بیشتر به اختلاف های مرزی دامن می زنند. ازبکستان و قرقیزستان بر سر تعلق بخشی ازمناطق مرزی یکدیگر از جمله "دره فرغانه" اختلاف دارند. درسال 2016 میلادی ، ازبکستان درمرز خود با قرقیزستان نیرو های مسلح و زره پوش مستقر کرد. در واکنش به این اقدام ، طرف قرقیزستانی اعلام کرد: ازبکستان با اعزام پرسنل نظامی و تسلیحات جنگی به مناطق ورد اختلاف ، توافق حاصل شده پیشین میان بیشکک - تاشکند را نقض کرد. علاوه بر این ، دولت ازبکستان بربخشی ازاستان "اوش" قرقیزستان ادعای ارضی دارد. 
به هر حال ، باید گفت روابط ازبکستان ، قرقیزستان طی چند سال گذشته علی الخصوص طی ماه‌های اخیر، فراز و نشیب های کم سابقه ای را تجربه و منطقه آسیای مرکزی را دستخوش چالشی جدید کرده است.
در این شرایط ، برغم آن که گفتگوهای مقام های بلندپایه ازبکستان و قرقیزستان به عنوان یک مسکن موقتی ممکن است مشکلات مرزی دوکشور را برطرف کند ، اما بعید است که به اختلاف های متقابل طولانی دوکشور تاثیر چندانی داشته باشد.

کلیدواژه

کامنت