sen 27, 2020 13:10 Asia/Tehran

Şiiə yolə alimon-72

Molla Sədra Kəhəki diyədə sakin bıey bədiqə bə qıləy nəğli əsos,7 sor və bə qıləy nəğli əsos 15 sor dəkəşe.ım yolə alim ki,bə mədrəsə,hovzə,tədris iyən təlifiku bə diyəro mandey xoto,coyli mandə zəmonış qıləy fırsətış zıne ta ıştə nəfsi səpe koyku və bə kəmoli dərəcəon bırəso. Sədrul-Mutəllihin bın devronədə de ibodət iyən deştə nəfsi mıcohidəti koy məşğul be.çəy ıştə nəfsi sape koy kardey və bə qıləy irfoni dərəcə rəsey bədiqə,ım Şirazıjə istedodinə filosof bə qıləy komilə arifi təbdil be.əv aləmi həyğətonış deştə ağli ğudrəti ğəbulış karde və deştə coni çəşi mışohidəş karde.Molla Sədra bə ım ali barzə elmi iyən irfoni məğamon rəsey,deçəy çı Vohidə Xıdovəndi dərqoyədə xolisonə formədə təzərru iyən ahu-zarəti roy vositə bə dast omə və əv ıştən çın koy barədə jıqo nıvışteydə:”nəhoyətən dırozə mıcohidət iyən ziyodə rizoyəti bədiqə,İlahi nur bə çımı coni dətıve və çımı dıl de şuhudi şuləon ruşin be.iyo be ki,çımı ğali oromətiş pəydu karde və çı həxı nuri nəsim sıbh,əsr iyən şəvı-ruj bəy qıniye və jıqo bə həxı nez be ki,hejo deəy mınocot kardedəbim”….

İ devron quşə və kıncədə nıştey bədiqə,Molla Sədra jimoni seminə devrə bino be.əm dahiyə həkim qıləy dırozə mıddətədə bıə ıştə nəfsi piyo ko kardey bədiqə,dast bə təlifış je və ıştə həmməysə muhimmə əsr bıə “Əsfari” kitobış təhrirış karde,nıvışteşe.Molla Sədra de ın kitobi nıvıştey qıləynuyə fəlsəfi nizomış təğdım karde ki,əv həm de “Hikməte-Mutaliə”nomi məşhur be və çə zəmoniku de tosə ısətnə zəmoni islomi dınyo fəlsəfi nizomədə həmməysə zumand iyən tərəfdoroş ziyod bıə nizom bə hisob omeydə.“Hikməte-Mutaliə” dıqlə xısusiyyət,bın nizomədə çəy irfoni nəzə və de ağl iyən vəhyi mıtobiğ bıey be.Molla Sədra bənav bənə İbn Sina, Suhrəverdi iyən Miradamadi bıə coqlə yolə filosofon səyışon kardə fəlsəfi nizomi de islomə dini nizomi mıtobiğ nışon bıdon.boçi ki,əvon bın əğedədə mehkəm mandəbin ki,dini de ağli hiç qıləy təzaddış ni və binobərin bəpe solimə ağli pəydu kardə çiyon de vəhyi roy vositə bə insoni rəseydə.mıtobiğ bıbu.ım həkim iyən hikməti soybon har qıləyni qıləy tovfiğ iyən ovandətişon bə dast vardə və bə ın hədəfi səmt qəmonışon şodə.əmmo,ım muhimmə ko de Molla sədra dasti bəştə məğsəd rəse və əy qıləy fəlsəfi nizomış təsis karde ki,bın dəvardə se sa sori dırozi hiç qıləy rəğibış ni........

Molla Sədra .“Hikməte-Mutaliəyədə” fəlsəfi məsələonış de ağli,nəğli metodon(vəhyani elmon) və de kəşfe-şuhud irfoni royku istifodə kardey,təbyin iyən şərhış kardə.Hikməte-Mutaliyəku murad iyən məğsəd,bə ilahi hikməti xəzinəonku peqətə bıə həyğəton iyən sırron şomil bıə aqahəti iyən elme ki,çəy fame və dərk çı ağlisə bəpeye.ım alimə filosof navnə fəlsəfəonsə əlovə, Ğıron, Hədis,Kəlom və irfonış həm çı Hikməte-Mutaliyə mənbəonku hisobış kardə və bə qıləy məxsusə dığğətış kardə və çəy metod həm çı Ğıroni,İrfoni iyən əğlani mərıfəte.Sədrul-Mutəllihin ıştə ın fəlsəfi muhimmə nıvıştəyədə de “Ağli çoqləyni səfəonədə bıə Hikməte-Mutaliə” nomi çın fəlsəfi nizomi usul iyən prinsiponış çok-çoki bəyonış kardə.......

 

 

təğ

komment