Oct 07, 2019 11:19 Europe/Istanbul

Birinci Dünya Savaşı sırasında İran tarafsızlığını bildirmesine rağmen savaş halinde olan bir ülke kadar zarar görüp zorluklara katlandı. Bu büyük zarar ziyan ise yabancı güçlerin İran'a saldırısının doğrudan sonucu idi.

Bu dönemde İran'a verilen zararlar ve hasarlara ilaveten ülke çapında büyük bir kıtlık ve açlık yaşanıp salgın hastalıkları da yayıldı. Tam da İran halkının kıtlıkla mücadele verdiği sırada İngiltere ordusu İran piyasasından büyük miktarda tahıl ve gıda maddeleri almakla meşguldü. İngiltere bu girişimi ile hem gıda maddelerinin fiyatlarının artmasına hem de İran halkının bu gıda maddelerinden mahrum kalmasına yol açtı. 

İngiltere'nin bu yöndeki eylemi, İran halkının durumunu daha da vahimleştirip milyonlarca insanın ölümüne neden oldu. Bu sırada İngilizler İran'a Orta Asya, Hindistan ve Amerika'dan gıda maddeleri ithalatını engellemesinin yanı sıra gelen az miktardaki gıda maddeleri ve yiyecekleri de depolayıp bir diğer yandan da İran'ın petrolünün karşılığını ödemiyorlardı. 

Bu dönemde İngiliz Ordusunun İran'ın Doğu ve Batı'sındaki komutanı Lionel Charles Dunsterville idi. Dunsterville, İngiltere'nin Dunster Forces güçlerinin komutanı olarak biliniyordu. Bu İngiliz komutan İran'da yaşanan kıtlık ve insani dram hakkında şöyle yazmıştır: "Kıtlığın emarelerini İran'a Ocak ayında yaptığım ziyaretimin başlangıcında yolların kenarlarındaki cesetlerin ve ölmekte olan hasta insanları görünce fark ettim. Ancak zaman geçtikçe durum daha da kötüleşti. Bu felaketin gelecek hasat mevsimine kadar yani  yaklaşık 6 ay daha süreceği belli idi. O zamana kadar durum daha da kötüleşti. "

İran'ın Azerbayncan bölgesindeki yaşayanlardan biri o günler ile ilgili şöyle bir anı anlatmaktadır: "Babam bir dönem Miyana şehrinde güvenlikten sorumlu idi. İngilizlerin ilk başlarda çok savurganlık yapıp altın ve para ile halkı aldatıp her şeyi aldıklarını söylüyordu. Onlar herşeyin pahalılaşmasına yol açtılar. Daha sonra da her şeyi yaktılar. İnsanlar kıtlık yaşamaya başladığında buğdayı çok çok pahalılaştırdılar. Bu dönemde insanlar altınları verip çok az miktarda buğday alıp geçinmeye başladılar. Sadece Kızıl Üzen nehri yanı başında bir gece içerisinde 20 kişiyi aşkın insan açlıktan öldü. İngilizler her şeyi yakmışlardı. İngilizler tahıl, şeker, artık ne varsa her şeyi yakıp geçmişlerdi."

O dönemde İngilizler İran çapında toptan tahıl ve gıda maddeleri almak peşinde idiler. General Dunsterville İngilizlerin İran'ın tahılını alması ve İran hükümetine baskıları hususunda şöyle yazmıştır: "İngilizler gizli bir şekilde İran iletişim hatlarını, Tahran hükümeti yetkililerini ve İran'ın Batı eyaletleri hakimlerinin konuşmalarını dinlemeye almıştı. İran hükümeti de İngilizlere tahıl satan tüm aracı satıcıların yakalanması emrini vermişti. "

Bu talimat uygulanmaya başlanmıştı ancak yine İngiliz hükümeti hemen işe koyulup suçlu aracı satıcıların bırakılması için İran hükümetine yönelik baskılarını arttırmıştı. 

Etiketler

Görüşler