Eylül 21, 2020 16:49 Europe/Istanbul
  • 4+1'in ABD'nin İran karşıtı iddiasına karşı ortak tutumu

ABD'nin İran'a yönelik uluslararası yaptırımları 20 Eylül'den itibaren yürürlüğe soktuğunu iddia etmesine rağmen uluslararası camia, İran'a yönelik BM yaptırımlarının askıda kalmaya devam edeceğine ortak şekilde vurgu yaptılar. Birçok ülke Washington'un bu girişimini reddettiler.

4+1 grubunun doğulu ve batılı üyeleri, ABD'nin İran'a karşı uluslararası yaptırımları geri getirdiği iddiası karşısında ortak bir pozisyon sergilediler. Bu bağlamda Rusya ve Çin'in BM temsilcileri Güvenlik Konseyine bir mektup yazarak, ABD'nin snapback mekanizmasını işletme kararının yasadışı olduğunu ve İran'ın BM yaptırımlarından muafiyetinin devam edeceğine vurgu yaptılar.
Avrupa Troykası da yaptığı açıklamada ABD'nin sözkonusu girişimini reddetti.
Avrupa Troykasının kesin ve kararlı tutumu Donald Trump için büyük bir yenilgi sayılıyor çünkü sözkonusu Avrupalı ülkeler Washington'un en yakın müttefikleri sayılıyor. Bu durum ABD'nin ne kadar yalnızlaştığını ortaya koymakta. 
ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo bu bağlamda yaptığı açıklamada Avrupalı ülkelerin yaklaşımını eleştirerek, bu ülkeleri pasif davranmakla suçladı. Amerikan New York Times gazetesi de baş yazısında, Washington'un en yakın Avrupalı müttefikleri dahil, dünya ülkelerinin muhalefeti nedeni ile  Washington'un yalnız kaldığını gösterdiğini yazdı.
Rusya ile Çin de Washington'un uluslararası meselelere karşı tek taraflı tutumuna sert şekilde karşı çıkmaktalar. Bu ülkeler Trump yönetiminin İran'a yönelik silah yaptırımları dahil tüm BM yaptırımları geri getirmek için sözde Snapback mekanizmasını kullanmaya başladığına dair iddiasının tamamen yasadışı olduğunu belirttiler.
 Bu bağlamda Rusya Dışişleri Bakanlığı dün yaptığı açıklamada, Washington'un İran'a karşı uluslararası yaptırımları geri getirdiği iddiasının yasadışı olduğunu belirterek, bunu kınadı. Ayrıca bu tür girişimlerin başka ülkeler için yasal sonuçlar doğuramayacağını ve İran ile meşru işbirliğini kısıtlamayacağını deklare etti.
Bu muhalefetlere rağmen ancak Trump yönetimi İran'a yönelik uluslararası yaptırımları geri getirdiği iddiasının ardından, bugün bir kararname yayınlayarak İran'a yönelik yaptırımları ihlal eden ülkeler ve tarafların cezalandırılacağını iddia etti. 
ABD Hazine ve Dışişleri bakanlıkları da bazı kişiler ve firmalara karşı cezalar ve yaptırımlar düzenlemekteler. Bazı uzmanlar ise, Washington'un bu girişiminin dünya düzeyinde yeni bir gerilim ve belirsizlik dönemini başlatacağına inanıyor.
Rusya Jeopolitik Araştırma Merkezi Başkanı Konstantin Siyokov, Snapback mekanizmasının İran'a karşı uluslararası yaptırımların geri getirilmesi için kullanılmasının ABD'yi daha da rezil ve izole edeceğini düşünüyor.
Bu tür tek taraflı eylemlere rağmen kafaları şu önemli soru kurcalıyor, "Washington dünya ülkelerini kendi yasadışı isteklerini yerine getirmeleri için onları nasıl zorlayabilir?" Esasında Trump sadece İran ile değil tüm dünya ile çekişme halinde olup, zorbalık ve tehdit diliyle dünyayı İran karşıtı yaklaşımı konusunda kendi safına çekebileceğini zannediyor. 
Ancak 4+1 grubunun nükleer anlaşma konusunda ve ABD'nin uluslararası yaptırımları geri getirdiği iddiasına karşı durması, Washington'un artık dünyada ne kadar izole olduğu ve prestijini kaybettiğini gösteriyor. Nitekim Washington Post gazetesi bir analizde ABD'nin dünyadaki prestijinin zayıfladığına işaretle, Trump'ın ABD'nin dünyadaki prestijine en büyük darbeyi indirdiğini kaydetti. 
İran İslam Cumhuriyeti ise defalarca Washington'un kendi isteklerini dayatmak için herhangi bir girişimi konusunda uyarıda bulunmuştur. Nitekim Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani ABD'nin nükleer anlaşma öncesi tüm yaptırımları İran'a karşı geri getirme çabasının yenilgiye uğradığını belirterek, İran'ın zorbalık karşısında teslim olmayacağını vurguladı./

Etiketler

Görüşler