Nisan 18, 2021 17:57 Europe/Istanbul
  • BERCAM ortak komisyon oturumu, umutlar ve şüpheler

Nükler anlaşma BERCAM ortak komisyonu oturumu ardından açıklamada bulunan dışişleri bakan yardımcısı ve müzakereci heyet başkanı seyit Abbas Irakçi, muhtemelen yeni bir anlayışın şekillenmekte olduğunu belirtirken fakat uzun süreli ve yıpratıcı müzakerelerden yana olmadıklarını ve artık ortak görüşlerle ilgili en az bir metin yazılma zamanı geldiğini söyledi.

Görünüşe göre BERCAM  ortak komisyonun birkaç tur görüşmeleri ve uzman grupların yaptırımların kaldırılması ve BERCAM sorumluluklarına uyulması için kurulması, bir nebze de olsa gelecek vizyonu aydınlatmıştır. Buna rağmen Amerika, İran’a bir imtiyaz vermek zorunda kalsa bile sırf en asgari imtiyaz olması ve yaptırımları en asgari düzeyde kaldırılmasına çalışıyor.
Batı medyası Amerika yaptırımlarının, kaldırılabilen, müzakere edilebilen ve ya kaldırılamayan olarak 3 bölüme ayrıldığını belirterek Washington yetkililerinden naklen sadece birinci bölümün İran ile her türlü anlaşmada göz önünde bulunduğunu duyurdu. Söz konusu haber çevreleri Amerika’nın tüm yaptırımları kaldırmak istemediğini de belirttiler.
Alınan haberlere göre Amerika’nın kaldırmak istediği yaptırımlar, ancak Tahran’ın daha fazla imtiyaz vermesi ardından gerçekleşecektir. Amerika İran’ın tüm yaptırımların kaldırılması konusunda diretmesi durumunda görüşmelerin çıkmaza sürükleneceği tehdidinde bulundu.
Buna karşılık İran kendi ilkeli tutumu üzerine vurgu yaparak, yaptırımların söz konusu 3 bölüme ayrılmasının kabul edilemez olduğunu ve tüm yaptırımların birden kaldırılması gerektiğini belirtiyor. İran İslam Cumhuriyetinin kesin siyasetine göre tüm yaptırımlar yani BERCAM yaptırımları ve her hangi bir unvan altında Trump döneminde uygulanan yaptırımlar ve BERCAM anlaşması ardından Obama döneminde başlayan yaptırımların tümü kaldırılması ve makul bir süre içinde doğruluğu sınandıktan sonra İran da telafi girişimlerde bulunacaktır. Aslında Tahran, Viyana müzakerelerinin tek kurtuluş yolunun tüm yaptırımların kaldırılması olduğunu belirtiyor.
İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani Rusya dışişleri bakanı Sergey Lavrov ile görüşmesinde 2015 anlaşmasına geri dönüş zaruretine vurgu yaparak, o tarihten sonra uygulanan tüm yaptırımların kaldırılması gerektiğini vurguladı. Dışişleri bakanı Muhammed Cevad Zarif de Cuma günü paylaştığı tweet mesajında “Trump dönemindeki tüm yaptırımların BERCAM karşıtı olduğu ve kaldırılması gerektiğini, söz konusu yaptırımların mantıksız ve başına buyruk olduğunu, yaptırımlar arasında bir fark gözetilmeden tümünün kaldırılması gerektiğini” yazdı.
Amerika başkanı Biden ise yaptırımların kaldırılması zaruretine değinmeksizin Amerika’nın ancak İran’ın anlaşma gereğince sorumluluklarına dönmesi halinde BERCAM’a döneceğini belirtti. Biden hangi ülkenin ilk önce sorumluluklarına uymadığına ve anlaşmadan ayrıldığına değinmeksizin  İran’ın tamamen BERCAM’a uyması halinde Amerika’nın da anlaşmaya döneceği vadinde bulundu. 
Fakat bazı Amerikalı siyasetçileri Washington’un BERCAM’a dönmesi gerektiğine vurgu yapıyorlar. Amerika senatosu Demokrat senatörü Chris Murphy paylaştığı tweette “İran ile nükleer anlaşmadan ayrılan ilk ülke oldukları için ahlaki açıdan tekrar katılan ilk ülke olmalarını düşündüğünü” yazdı.
Biden hükümeti bazı cüz’i imtiyazların verilmesi ve bazı yaptırımların kaldırılması ile İran’ın ilkeli BERCAM siyasetlerinden geri adım atacağını düşünüyor. Washington aynı zamanda İran ile BERCAM ötesi müzakereleri, füze kabiliyeti ve bölgesel siyasetleri hakkında başlatmayı umut ediyor. 
Fakat İran’ın “halkın hukukunu koruma ve yaptırımların kaldırılması için stratejik eylem” yasasının onaylanması ardından başta yüzde 60 oranında zenginleştirme olmak üzere BERCAM sorumluluklarını hafifletme girişimleri, Tahran’ın kendi ilkeli tutumundan asla geri adım atmayacağını gösteriyor./
 

Etiketler