Ocak 13, 2022 05:31 Europe/Istanbul
  • Komşularla münasebetlerin gelişmesi, İran'ın bölgesel diplomasisinin merkezinde

Son günlerde İran Dışişleri Bakanı Hüseyin Emir Abdullahiyan, üst düzey bir heyet başkanlığında Umman ve ardından Katar'ı ziyaret etti. Bu ziyaretler yoğun ve kısa da olsa, müzakerelerde stratejik öneme sahip konular ağırlıklı olarak ele alındı.

İran'ın komşularıyla ilişkilerinin güçlenmesi ve pekişmesinin önemini analiz etmek üç açıdan öneme  sahiptir.

Birincisi; İran'ın 13. hükümetinin diplomasisinde sürdürülebilir ve uzun soluklu bir hedef olarak komşu ülkelerle münasebetlerin güçlendirilmesine yapılan vurgudur. Bu politika yeni hükümet döneminde artan hız ile takip edilmekte.

İkincisi; tehditlerin fırsata dönüştürülmesidir. Bu konunun önemi sadece bölgesel krizlerin çözümü ile kısıtlı değil çünkü ekonomik alanda da tehditler güvenlik sorunlarına yol açabilir. Bu nedenle ekonomik tehditlerin fırsata dönüşmesi, diğer bileşenler kadar önemlidir.

İran'ın komşularla ilişkilerini güçlendirmesinin önemi ile ilgili üzerinde durulması gereken üçüncü konu, ikili ve çok taraflı görüşmelerle, ekonomik ve ticari ilişkilerin güçlenmesi ve kolaylaştırılması için bölgesel kapasite ve imkanların devreye sokulması hedefi hakkındadır ki, tehditleri fırsat dönüştürme için aslında ön ihtiyaç sayılıyor.

İran Dışişleri Bakanı, Umman'a gerçekleştirdiği ziyaretinde, İran ve Umman'ın ticari işbirliğinin artan sürecine işaretle, bölge ülkeleri arasında ticari ve ekonomik işbirliğinin bölgede barış ve güvenliğin sürdürülebilir ve kalıcı hale gelmesi için bir modele dönüşmesini temenni etti.

Umman Dışişleri Bakanı Bedir Bin Hemad Ebu Saidi de da, İran'ın ekonomik kapasite ve imkanları ve beşeri kaynaklarına işaretle, bölge ülkeleri arasında ekonomik imkanların devreye sokulması ve ikili işbirliğinin güçlendirilmesine vurgu yaptı.

Ancak bazı bölgesel aktörler yanlış politikalarıyla bölgede istikrarsızlık, savaş, çatışma ve aşırıcılığa yol açmıştır. Bu sapkın hareket, sadece yabancıların yararlandığı bir tehdit sayılıyor. İran Dışişleri Bakanı Hüseyin Emir Abdulahiyan Doha'da da yaptığı ziyarette aynı konuya dikkat çekerek, zorbalık, askeri eylemler ve hegemonya kurmakla krizler ve sorunların çözümünü düşünmemek gerektiğini ifade ederek, İran İslam Cumhuriyeti'nin her daim bölgesel meseleler hakkında yapıcı, önemli ve eksen rol ifa ettiğini ve bölgede gerek IŞİD ile mücadelede gerekse bölgesel diyalogda iyi taraf olduğunu söyledi.

 

İran ve Katar bu konuda ortak görüşlere sahip olarak, bölgesel sorunların diyalog yoluyla çözüme kavuşmasına vurgu yapmaktalar.

Katar Emiri Şeyh Tamim Bin Hemad Al-i Sani de Tahran'a ocak 2020'de yaptığı ziyaretinde, bölgede güvenliğin korunması için etkin bir ülke olarak İran İslam Cumhuriyeti ile işbirliği yapmaya ve Fars Körfezi havzasında güvenlik alanında herhangi bir işbirliğinin İran olmadan değersiz olduğuna inandıklarını söyledi.

İran İslam Cumhuriyeti, bölgede sürdürülebilir güvenlik ve kalkınmanın ancak komşu ülkeler arasında toplu işbirliği ve ortaklık ile mümkün olduğuna inanıyor. İran, BM Genel Kurulu toplantısında 2019 yılında "Hürmüz Barış" planını gündeme getirdi.

İran Dışişleri Bakanı, bölge ülkeleri arasında ticari ve ekonomik işbirliğinin bölgede sürdürülebilir barış ve güvenlik için bir model haline gelebileceğini temenni ediyor.

Bakan Emir Abdullahiyan nükleer konu hakkında da, İran'ın bölgedeki dostlarını Viyana'da süren görüşmeler ve son gelişmeler hakkında bilgilendirdiğini, çünkü komşu olarak İran ile 4+1 Grubu arasındaki görüşmeler hakkında bilgi edinme hakkına sahip olduklarını vurguladı.

İran ayrıca, barışçıl nükleer kazanımlarını, tüm komşular ve İslam ülkelerine sunmaya hazır olduğunu deklare etti.