Eylül 21, 2022 06:14 Europe/Istanbul
  • İran ve Rusya'nın yaptırımlara rağmen ekonomik ilişkileri geliştirme iradesi

İran sanayi, madencilik ve ticaret bakanlığı sözcüsü  Rusya ticari heyetinin  Tahran'daki müzakerelere başladığını duyurdu. 

İran sanayi, madencilik ve ticaret bakanlığı sözcüsü Omid Galibaf, Pazartesi günü yaptığı açıklamada "  100 kişiden oluşan 65 Rus şirketi heyeti müzakerelerine Tahran'da başladılar. " dedi. 

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, geçen Perşembe günü  İran Cumhurbaşkanı Seyyid İbrahim Reisi ile Özbekistan'da düzenlenen Şanghay İşbirliği Teşkilatı zirvesi oturum aralarında görüşmesinde bu ticari heyetin İran'a geldiğini duyurmuştu. 

Yapılan planlamalara göre  İran'ın ekonomik alanda faaliyet gösteren tarafları Rus ticari heyeti ile  3 gün içerisinde 750 toplantı düzenleyecek. 

Bu ticaret heyetindeki Rus şirketlerinin faaliyetleri arasında gıda ve tarım endüstrileri (tahıllar), şekerleme ve çikolata, su ürünleri, gıda ve tarım endüstrileri için ekipman ve makineler , ilaç ve tıbbi ekipman, cam ve kristaller, metal endüstrileri, telekomünikasyon ve radyo sistemleri alanında faaliyet gösterenler yer almaktadır. Enerji ve geri dönüşüm sektörlerinden de temsilciler bu heyette yer almaktadır. 

Uluslararası arenada tek taraflılık karşıtı olan İran ve Rusya, barışçıl nükleer program ve Ukrayna'daki kriz sebepleriyle Batı'dan, özellikle de ABD'den ekonomik yaptırımlar baskısı görmektedir.  Bu sorun, iki ülke yetkililerinin, özellikle ticaret, ekonomi, enerji, transit, ayrıca Şanghay İşbirliği Örgütü ve BRICS gibi çok taraflı ve bölgesel işbirliği alanlarında ilişkileri güçlendirme motivasyonunu artırdı.

İstatistikler ayrıca İran ve Rusya'nın yaptırımlar kapsamında siyasi ilişkilerin genişlemesinin yanı sıra ticari ve ekonomik ilişkilerini artırdığını gösteriyor. Geçen yıl (2021) İran ve Rusya arasındaki ticaret hacmi, iki ülke arasındaki ticaret tarihinde eşi görülmemiş bir şekilde %80 artarak yaklaşık 4 milyar dolara ulaştı. Bu rakamın 10 milyar dolara çıkması bekleniyor.

 

Halihazırda ticari işbirliğinin geliştirilmesi, uzun vadeli işbirliğinin genişletilmesi ve bazı engellerin kaldırılması ve yaptırımların etkisiz hale getirilmesine yönelik çabalar İran ve Rus makamlarının ciddi gündemleri arasında yer almaktadır. SWIFT dışında finansal işlem sisteminin kullanılması ve dolara alternatif para birimlerinin bulunması ve kullanılması da İran İslam Cumhuriyeti ve Rusya'nın yaptırımları etkisiz hale getirme planları arasında değerlendirilmekte; Son zamanlarda İran Merkez Bankası'nda Riyal-Ruble döviz çiftinin ticaret endeksinin açılması,  İran ve Rusya arasındaki ticari ilişkilerin gelişmesine önemli katkı sağlayacak.

İran ile Rusya arasında transit geçişin geliştirilmesi ve Kuzey-Güney koridorunun etkinleştirilmesi konusu da iki ülkenin önemli bir projesi

Başta ABD olmak üzere Batı'nın  farklı ülkelere yaptırımlar uygulayarak aşırı ve mantık dışı taleplerini dayatmaya çalıştığı koşullarda, İran ve Rusya gibi enerji alanında büyük kapasitelere sahip ülkelerin işbirliklerinin büyük önem taşıdığı aşikardır. Özellikle transit, tarım, teknik ve endüstriyel alanlar, yaptırımların etkisiz hale getirilmesinde ve ayrıca ekonomik  olarak çok taraflılık modelinin güçlendirilmesinde önemli bir faktör olacaktır.

İran'ın 13. Hükümeti'nin dış politikası da Doğu ve Batılı güçlerle ilişkilere dikkat çekerken ve vurgularken, dış ilişkilerde salt Batıcılığı inkar etmeyi amaçlamaktadır. Buna dayanarak İran hükümeti, komşularına ve bölgedeki ülkelere öncelik vererek, bu ülkelerle ikili, çok taraflı ve bölgesel işbirliği şeklinde ilişkilerin geliştirilmesini sağlamaktadır. Bu ilişkilerin geliştirilmesinin en bariz örneği Rusya ve Çin ile olan ilişkilerin geliştirilmesidir. 

Bu bağlamda, bu yılın  sonuna kadar 10'dan fazla büyük Rus iş heyetinin İran'a seyahat etmesi planlanıyor, bu da iki ülke yetkililerinin ticari ve ekonomik ilişkileri derinleştirme kararlılığını gösteriyor.