Şubat 17, 2021 09:43 Europe/Istanbul
  • Lübnan'da hükümet çıkmazının devam etmesi

Lübnan'da Saad Hariri'nin yeni kabineyi kurmakla görevlendirilmesinden 4 ay geçmesine rağmen, bu ülkeden alınan haberler, Beyrut'un bu konuda yaşanan sorunlar ve ihtilaflardan dolayı hala başarısız olduğu anlaşılıyor.

Kabineyi kurmakla görevlendirilen Saad Hariri 14 Şubat günü bazı şahsiyetler ve grupların yeni kabineyi kurma sürecindeki sabotajları ve oluşturdukları engellerden söz etti. Lübnan cumhurbaşkanı Michel Aoun enformasyon ofisi yayınladığı bildiride Saad Hariri'nin sözlerinin yanlış sözler ve safsatalarla dolu olduğuna işaretle, Hariri'nin kabine kurmak yolu ile anayasa ve ilkelere ve Lübnan'da Ulusal Uzlaşma Şartına aykırı olan yeni konuları dayatmaya çalıştığını duyurdu. 
Lübnan Ekim 2019'dan beri bir kez daha siyasi istikrarsızlığa şahit oluyor. Saad Hariri Ekim 2019'da halkın itirazları ardından istifa etti. Hariri başta cumhurbaşkanı Michel Aoun olmak üzere çeşitli şahsiyetler ve gruplara baskı uygulamakla yeni kabine kurmak için yeni imtiyazlar almayı umut ederken Hassan Diyab yeni kabineyi kurmakla görevlendirildi.  
Hariri hareketi ve bağlı grupları Diyab kabinesine yoğun baskılar uygulayarak hükümetin erken çökmesini sağlamaya çalıştılar. Bu arada 4 Ağustos 2020 Beyrut'taki korkunç patlama ve halkın itirazları nihayet Hassan Diyab'ın başbakanlık görevinden istifa etmesine sebep oldu. 
Ardından Mustafa Edib yeni kabineyi kurmakla görevlendirildi fakat Edib de bir ay sonra bu görevden çekildi ve böylece Saad Hariri bir kez daha yeni kabineyi kurmakla görevlendirildi. Hariri şimdiye kadar cumhurbaşkanı Michel Aoun ile 14 kez bir araya gelmesine rağmen şimdiye kadar yeni kabineyi kurmada başarılı olamamıştır. 
Burada akla gelen önemli soru, kabineyi kurmakla görevli başbakanın cumhurbaşkanı ile 14 kez görüşmesine rağmen kabinenin neden kurulmasıdır. Lübnan'da yeni kabinenin kurulmasındaki sorun nedir?
Görünüşe göre bu bağlamdaki en önemli sorun Michel Aoun ve Saad Hariri arasındaki güvensizliktir. Bu bağlamda Lübnan basınından el-Bena gazetesi, "hükümetin kurulmasındaki sorun, bu veya o sandalye üzerindeki ihtilaf olmadığını, bir yandan Hariri ve diğer yandan Aoun ve Cibran Basil arasındaki güvensizlikten kaynaklandığını" yazdı.
Hariri ve Aoun'un bir birine güvenmemesinin başlıca sebebi, Hariri'nin siyasi tekelcilik, kendi müttefiklerini iktidara getirmek ve özellikle kabinede direniş koalisyonunu bir kenara bırakmak veya siyasi ağırlığı ve nüfuzunu azaltmaya çalışmasına dayanıyor.
Diğer yandan Hariri Lübnan'da bağımsız bir şahsiyet değil ve yabancı ülkelere önemli oranda bağlı biridir. Bunun en bariz örneği ise Kasım 2017'de Arabistan veliahdı Muhammed bin Salman'ın Hariri'nin istifa ederek başbakanlıktan çekilmesine zorlamasıdır. 
Lübnan yeni kabinesinin kurulmamasındaki bir diğer sebep ise Hariri'nin teknokrat ve hizipler üstü bir hükümetin kurulmasına vurgu yapmasıdır zira böyle bir kabinenin Lübnan'ın özellikle siyasi sorunlar başta olmak üzere süregelen sorunlarından kurtulma yolu olduğunu düşünüyor. 
Hariri'nin bu düşüncesi Lübnan'ın içinde bir çok ciddi muhalifi bulunuyor ve bunların başında da cumhurbaşkanı Aoun geliyor. Michel Aoun'a göre teknokrat bir hükümet Lübnan siyasi geleneği ve ulusal şartına aykırıdır, zira böyle bir durumda başbakanın Ehli Sünnet'ten, cumhurbaşkanının Hristiyanlardan ve meclis başkanının da Şiilerden olmasına gerek kalmazdı. 
Teknokrat hükümetin kurulması ancak seçimleri kazanan koalisyon veya partinin, ki Sünniler arasında olması gerekmiyor, başbakan tanıtabilmesi ve kabine oluşturabilmesi durumunda gerçekleşebilir. Bu iki düşüncenin çatışması ise Lübnan'ın siyasi krizi ve çıkmazı aşmasını engelleyen önemli bir sebeptir.
Bu durumda görünüşe göre Lübnan'ın siyasi çıkmazı yakında da aşılamayacaktır, nitekim Lübnan Hizbullah siyasi şura başkanı Seyid İbrahim Emin el-Seyid de mevcut durumda Lübnan'da kabinenin kurulma ihtimalinin zayıf olduğunu belirtti./
 

Etiketler