Ağustos 03, 2022 06:14 Europe/Istanbul
  • Sadr hareketinin Iraktaki protestoları

Irak'ta Şii siyasi çatı kuruluş Koordinasyon Çerçevesi’nin, başbakan adayını açıklamasının ardından yeni hükümette etkili olmayacağını farkeden Sadr Hareketi lideri Mukteda es-Sadr sokak protestolarına başvurdu.

Irak’ın başkenti Bağdat’ta cumartesi günü yine Sadr Grubu lideri Mukteda es-Sadr yanlıları, beton bariyerleri aşıp hükümet binaları ve yabancı misyon temsilciliklerinin yer aldığı Yeşil Bölge’ye girerek meclis binasını bastı. Mukteda es-Sadr’ın destekçileri, Yeşil Bölge’ye giden Cumhuriyet Köprüsü’ndeki beton bariyerleri yıktı. Bölgeye barikatları kırmak için vatandaşlar tarafından iş makinaları getirildi. Koordinasyon Çerçevesinin bazı üyeleri bu durumu şüpheli olarak nitelendirdi.Sadr yanlıları girdikleri mecliste oturma eylemleri başlattıklarını açıkladı.Bir diğer şüpheli konu ise Suudi Arabistan medyasının Sadr yanlılarının eylemlerine özel olarak odaklanması ve gelişmeleri canlı şekilde aktarmasıdır. Programlarında Koordinasyon Çerçevesi ve Haşdi Şabi’yi hedef alan Suudi Arabistan medyası genel olarak Irak halkı, özellikle Şiiler arasında fitne yaymayı amaçlamaktadır.Irak’taki gelişmelerle ilgili uluslararası ilişkiler uzmanı Ali Musavi Halhali ile bir röportaj gerçekleştirdik.

Sadr, kendisine bağlı Sadr Bloku vekillerinden meclisten istifa etmelerini istediğinde kendi lehine bir ortam oluşacağı sanıyordu. O, Sadr Bloku vekillerinin istifa talebinin hemen meclis başkanı tarafından kabul edilmesine ve iki veya üç gün sonra haleflerinin seçilmesine şaşırdı.Bunu hazmedemeyen Mukteda Sadr kendi kalesine bir gol attığını hissetti ve sahayı kaybettiğini düşündü. Özellikle Sadr Bloku vekillerinin meclisten ayrıldığı için ülkede isyan çıkmadı veya hiç kimse sokağa çıkıp protesto etmedi. Bundan sonra Mukteda es-Sadr, hala sahnede olduğunu ve Irak'taki siyasi sürçte hâlâ baş aktör olduğunu ve kimsenin onu görmezden gelemeyeceğini göstermek için bir fırsat arıyordu.Mukteda es-Sadr'ın çağrısı üzerine yaklaşık iki hafta önce (15 Temmuz) Irak'ın başkenti Bağdat'ta Sadr yanlıları toplu Cuma namazı kıldı. Toplu Cuma namazında Sadr'ın mesajı okundu ve bununla Sadr Hareketi lideri gövde gösterisi yaptı.Mukteda es-Sadr, bu eylemle Şii siyasi çatı kuruluş "Koordinasyon Çerçevesi"ne taleplerini kabul etmesi için baskı yapabileceğini düşündü. Koordinasyon Çerçevesi, Sadr Hareketi temsilcilerinin meclisten istifa etmesinden sonra yasal olarak başbakan adayı belirledi ve Sadr hukuken bu sürece müdahale edemezdi.Koordinasyon Çerçevesi'nin başbakanlık için nihai adayı açıklandıktan sonra Sayın Sadr tüm süreci kaybettiğini, Irak siyasi arenasından koptuğunu ve Irak hükümetinin geleceğinde etkili olmayacağını hissetti. Bu yüzden birden bire meydana indi ve taraftarlarını sokağa çıkardı.

 

Tehlikeli bir adetin kurulduğunu ve bunun çok ciddi sonuçları olabileceğini söylemeliyim. Koordinasyon Çerçevesi belirledği adayı üzerinde ısrar ederse haklıdır, çünkü onlar mecliste çoğunluğu sağladıklarını söylüyor, onlar kendi adayında ısrar ederse ve Sadr Hareketi mevcut politikasında ısrar ederse 9 aydır siyasi bir çıkmaza giren Irak, siyasi krizin derinleşmesine doğru ilerleyecektir.Bazı grupların sokaklara çıkarak kendi isteklerini başkalarına dayatması tehlikeli sonuçlar doğurabilir.Koordinasyon Çerçevesi'nin liderleri, Muhammed Şiya es-Sudani’nin adaylığını destekleme yönündeki mevcut politikalarını ilerletmek konusunda ısrar ederken, Sadr Hareketi'nin eyleminden yana değil. Çünkü şiddetli bir sokak çatışması meydana geleceği endişesi var.Elbette Koordinasyon Çerçevesi'nin destekçileri tarafından gösteri düzenlenirse, hukuk ve düzen çerçevesinde olacak, devlet kurumlarına zarar verilmeyecek, parlamentoya ve korunaklı yeşil bölgeye girilmeyecek.Diğer bir senaryo ise siyasi partilerin liderlerinin herkesi memnun edecek bir çözüm üretebilmesidir. Mevcut durumda Sadr Hareketi'nin Koordinasyon Çerçevesi'ni tatmin etmeye çalıştığı görülmemektedir. Mukteda Sadr'ın kafasında görünen şey, ciddi sonuçlara yol açabilecek yeniden seçim dalgasını yaratmaktır. Çünkü böyle bir durumda kaybeden herhangi bir siyasi grup Mukteda es-Sadr gibi taraftarlarını sokağa sürükleyebilir. Bu tür eylem kötü bir yenilik olabilir ve tehlikeli sonuçlar doğurabilir.Şimdi Sadr Hareketi'nin talebinin ne olduğu belli değil. Erken seçim talebi yeni adet olduğu için uygulanması da çok zor olabilir, çünkü zaten parlamentonun erken seçime karar vermesi gerekiyor. Süreci çok uzun ve zor, sadece Irak milletinin ve ülkesinin omuzlarına yeni yük oluyor ve bu Irak'ı istikrarsızlığa götürebilir.