Şubat 28, 2020 07:07 Europe/Istanbul
  • Türkiye ile Azerbaycan Cumhurbaşkanlarının görüşmesi

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan son sıralarda Bakü'ye gerçekleştirdiği ziyarette Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile bir araya gelerek, ikili münasebetlerin geliştirilmesi ve ortak projelerin hayata geçirilmesini görüştü.

Aliyev ile Erdoğan arasında gerçekleşen görüşmenin ardından Azerbaycan Cumhuriyeti-Türkiye Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi'nin 8. toplantısı iki ülke liderlerinin katılımıyla düzenlendi. Bu toplantının ardından da Bakü ve Ankara liderleri ortak bildiri yayınladılar.

Azerbaycan Cumhuriyeti ile Türkiye'nin siyasi ve ekonomik münasebetleri, hükümet himayelerine rağmen sürekli olarak inişli çıkışlı olmuştur. Nitekim Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Bakü'ye gerçekleştirdiği ziyaretine Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti sınırının kapatılması denk geldi. 

Ankara yönetimi belki de Recep Tayyip Erdoğan'ın ziyareti arefesinde sınırı kapatmakla İlham Aliyev yönetimine bir mesaj göndermeye çalışmış oldu. Türkiye yetkilileri, Koronavirüsün Türkiye'ye sıçramasını önlemek amacıyla sınırı kapatma kararı aldıklarını söylediler.

Türkiye'nin Ermenistan ile ilişkilerinin normalleşmesi ne zaman gündeme getirilmişse, iki ülke ilişkilerinde bir nevi gerilim patlak vermiştir. Örneğin 2009 yılında Bakü ile Ankara arasında böyle bir gerginlik yaşandı. Aliyev yönetimi, Türkiye'nin Ermenistan ile ilişkilerinin normalleşmesi halinde, Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Ankara yönetimine verdiği tüm imtiyazları iptal edeceği tehdidinde bulunmuştu.

İkili ilişkilerdeki bu iniş-çıkışlara rağmen, Azerbaycan Cumhuriyeti ile Türkiye münasebetlerinin geniş çaplı ekonomik ve ticari işbirliği, ortak yatırımlar, petrol ve doğal gaz dahil enerji ticareti, ulaştırma ve askeri işbirliğinden dolayı iki ülke ve diğer bölge ülkeleri için büyük önem taşıyor.

Karşılıklı işbirliğinin geniş yelpazesi nedeniyle iki ülke yetkilileri, Ankara-Bakü işbirliğini stratejik niteliyor.

Türkiye'nin Azerbaycan Cumhuriyeti'ndeki yatırım hacmi 12 milyar dolardan fazla olduğu tahmin ediliyor. Buna karşı Azerbaycan Cumhuriyeti Türkiye'nin ekonomik projeleri ve faaliyetlerine 20 milyar dolardan fazla yatırım yapmıştır.

Yapılan incelemeler, Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Türkiye'deki yatırımın büyük risklerle karşı karşıya olduğunu ve bazı senelerde kar yerine zarar verdiğini ortaya koymuştur.

Esasında İlham Aliyev yönetimi 2011 yılından 2018 yılına kadar Türkiye'deki projelere 20 milyar dolardan fazla yatırım yapmıştır. Star isimli dev ve modern rafineri Azerbaycan Cumhuriyeti tarafından Türkiye'de inşa edilmiştir, Bu dev tesis yüzde yüz Azeri yatırımıyla yapılmış ve Azerbaycan Cumhuriyeti Petrol Firması SOKAR'a ait bir rafineridir.

Aslında İlham Aliyev yönetimi, Azerbaycan petrolünü Bakü-Teflis-Cihan boru hattıyla Türkiye'ye taşıyıp, İzmir çevresindeki Star Rafineri'sinde petrol ürünlerine dönüştürüyor.

Aliyev yönetiminin Türkiye'deki yatırım faaliyetlerini eleştirenler, bu paraların Azerbaycan Cumhuriyeti ekonomisi için ayrılması halinde, birçok işsiz Azeri gencin çalışabileceğini, ancak Bakü yönetiminin Azeri gençler için iş fırsatı sağlamak yerine Türk gençleri için iş olanağı sağladığına inanıyorlar.

Bu bağlamda ünlü Azeri uzman Sohrab İsmailov, Azeri firma SOKAR'ın 2018'de Türkiye'de elde ettiği kar miktarında 800 bin manat azalma olduğuna dikkat çekerek, normal durumda bir firmanın gelirinde artış olması halinde kar miktarının da artması gerektiğini belirtiyor.

Buna karşı Azerbaycan Cumhuriyeti'nde faaliyet yapan Türk firmaları genellikle kar elde ediyorlar veya eğer zararlı çıkıyorlarsa, zarar miktarı çok düşük oluyor çünkü küçük ölçekli sanayide yatırım yapmış bulunuyorlar.

 

 

Etiketler

Görüşler