Şubat 08, 2020 07:13 Europe/Istanbul

Bu bölümde İran İslam Cumhuriyeti'nin bilimsel ve teknolojik alanlardaki başarıları ve gelişimini konu edineceğiz.

İran şimdi de İslam Cumhuriyeti'nin 42'inci yıldönümü arifesindedir. İran'ın bu yıllardaki onur verici başarılarından biri de bilimsel ve teknolojik alanlardaki gelişimidir.  İran İslam İnkılabının zafere kavuşması ile tüm alanlarda büyük gelişimler yaşandı. Bu çerçevede bilimsel alanda da büyük bir hareketlenme başladı. 

İslam İnkılabı Lideri Ayetullah Seyyid Ali Hamanei de ülkenin bilimsel gelişmesine vurgu yapmıştır. Bu çerçevede şimdi de İran İslam Cumhuriyeti teknoloji ve de kök hücreler alanında dünyanın ilk 10 ülkesi arasında yer almış ve nano teknolojileri alanında da dünyada 6'ıncı sıraya yerleşmiştir. Hava-uzay alanında ise faaliyetler geç başlasa da son yıllarda İran İslam Cumhuriyeti uydular ve canlıları uzaya göndererek şimdi de uzay teknolojisinin tam çevrimine sahip 9 ülke arasında yer almıştır.   

İran'ın hava-uzay alanındaki kazanımları,İran'ın bilimsel başarılarının önemli bir bölümüdür. İran halihazırda füze ve uzay projeleri alanında da büyük gelişimlere imza atmış ve herkesi hayrete düşürmüştür. 

Rus Batı Asya uzmanı Andre Yefstratov ise İranlı bilim adamlarının robot yapma alanındaki kazanımlarının hayret verici olduğuna değinerek şöyle diyor: "İran İslam Cumhuriyeti yapımı robotların özel uluslararası yarışmalarda galip gelmesi bu gerçeğin yansımasıdır. " 

Yefstratov ayrıca İranlı bilim insanlarının uluslararası projelerdeki nükleer-termal enerji alanındaki faaliyetlerindeki geniş çaplı varlığına değinerek şöyle bir değerlendirmede bulundu: "Bu gelişmeler İranlı araştırmacıların birçok bilimsel alanda küresel düzeyde öncü olduklarını gösteriyor. " 

İran İslam Cumhuriyeti tıp alanında da birçok kazanım elde etmiştir. Sadece sağlık ve hijyen alanında İran İslam Cumhuriyeti, tüm zalimane yaptırımlara rağmen yaşam beklentisinin artması,  anne ve çocuk ölümünün azalması, tıp bilim dalları mezunlarının artması, yeni tedavi yöntemlerinin geliştirilmesinde, yeni teknolojilere dayalı yeni ilaçların üretiminde büyük gelişmeler yaşanmıştır. 

İran İslam Cumhuriyeti, emperyalist ülkelerin tüm zalimane baskıları ve yaptırımlarına rağmen yerli bilime ve uzman gençlerinin çabalarına dayanarak nükleer yakıtın ve zenginleştirmenin tam çevrimi bilgisine sahip olmuş ve bilimsel ve teknolojik anlamda dünyanın sayılı ülkeleri arasında yer almıştır. 

Bilimsel gelişmeler ve İran'ın kısa zaman içerisinde kimi modern teknolojileri elde etmesi o kadar hayret verici olmuştur ki birçok küresel medya da buna itiraf etmiştir.   

İDG Connect sitesi ise 19 Ocak 2015'te  İran'da bilimin konumu başlıklı Andrew Brown'un yazdığı yazısında İran'ın bilimsel üretimdeki hızlı gelişmesine değinmiştir. Bu yazıda şöyle yazılmaktadır: "İran'ı, nükleer silahlar, uluslararası yaptırımlar, sıkı kurallar ve benzeri şeylerle tanıyan Batı ülkeleri insanları için İran'ın bilimsel araştırmalar alanında dünyada ilk sıraya yerleştiğini duymak şaşırtıcıdır. Ancak İran'ın nükleer programından haberdar olanlar için bu gelişme bir nebze bile şaşırtıcı olmayacaktır. "

Aslında İran'ın nükleer programının temeli de bilimdir. İran bu süreçte bilimsel gelişmelerini de sürdürmektedir.   

İran Atom Enerjisi Kurumu başkanı Ali Ekber Salihi ise  İran Nükleer Teknolojisinin 11'inci Yıldönümü töreninde yaptığı konuşmada, Rhodotron hızlandırıcısı yardımı ile endüstriyel ışınlama merkezinin ilk etabının, FDG radyo ilaçları eksenli  PET radyo ilaçların üretim merkezi ve ilk uranyum cevheri zenginleştirme fabrikasının işe başladığına değinerek şöyle bir açıklamada da bulundu: " İran İslam Cumhuriyeti, bu bilim dalının avantajlarından yararlanan Batı Asya'nın ilk  ve dünyanın da dördüncü ülkesidir. Fordo kompleksindeki ilk istikrarlı izotoplar pilot laboratuvarı da yakın zamanda stratejik nükleer araştırmalar ve incelemelerin dayağı olarak işe başlayacaktır. "

Bilimsel Scopus sitesinin raporuna göre İran İslam Cumhuriyeti, araştırma makaleleri üretimi açısından dünyada 17'inci sıraya yerleşmiştir. Bu bilimsel sıralama merkezi, küresel düzeydeki akademik makaleler ve araştırmaları sunan tanınmış portalleri inceleyerek ülkelerin bilimsel sıralamasını yapmaktadır. 

Andrew Brown, İran'ın farklı bilimsel alanlardaki gelişme hızının dikkat çekici olduğuna değinerek şöyle bir değerlendirmede bulunmuştur: "Her alanda olduğu gibi İran'ın bilimsel üretimi alanındaki belirgin gelişimlerinin de tesadüf olmadığı söylenmelidir. İran hükümeti bilimsel araştırmaları büyük oranda desteklemiş ve şimdi de bilimsel araştırmaların masraflarının yüzde 75'ini karşılamaktadır. Böylece İran İslam Cumhuriyeti en üst düzey eğitim ve sanayi alanlarında da rol oynamaktadır. "

Üst düzey İsrailli araştırmacılardan Şalomo Maytal İran'ın son yıllardaki hızlı bilimsel gelişmelerine tepki olarak 6 Ocak 2016'da İsrailli makamlara Jerusalem Post gazetesindeki " Acaba İran teknoloji savaşının galibi mi olacak?" başlıklı raporunda uyarıda bulundu. 

Bu yazarın yazdığına göre Siyonist İsrail ordusu dönem başkanı Herzl Halevi 29 Ekim 2016'da Telaviv işletme fakültesinde  " eğer bana gelecek 10 yıl içerisinde İran ve İsrail arasında bir savaşın çıkıp çıkmayacağı yönünde bir soru yöneltilirse benim yanıtım şaşırtıcı olacaktır. Şimdi bile İran'la savaştayız. İran ile teknolojik savaş içerisindeyiz. Mühendislerimiz İranlılar ile savaşmaktadır. Bu çatışma ise git gide şiddetlenmektedir. " açıklamasında bulunmuştur. 

Herzl Halevi, İsrail Haaretz gazetesine verdiği röportajda ise şöyle bir açıklamada bulunmuştur: " İslam İnkılabının 1979'da zafere ulaşmasının ardından İranlı öğrenciler ve üniversitelerin sayısı 20 misli artmıştır. Halbuki İsrail akademik olarak sadece 3.5 kat daha büyümüştür. İran'da, mühendislik, teknoloji ve temel bilimlere yönelik popülerlik git gide artmaktadır. 

İsrailli yazar Şalomi Maytal'ın yazdığına göre İran'da halihazırda 2 milyonu aşkın öğrenci mühendislik ve temel bilimler dallarında tahsil görmektedir. Bu rakam ise 2004 yılından itibaren yüzde 161 kadar artmıştır. Bu İsrailli yazar, İran'ın bilimsel gelişimi doğrultusunda elde ettiği kazanımların dünyayı hayrete düşürdüğünü yazdı. 

Küresel bilgileri toplayan merkezi de New York ve Toronto'da bulunan çok uluslu  Thomson Reuters'in verilerine göre İran uluslararası dergiler ve jurnallerde yayımlanan bilimsel makaleler açısından dünyada en hızlı gelişen ülkedir. 

Şalomi Maytal İran'ın tüm baskılara ve yaptırımlara rağmen bu hızlı bilimsel gelişiminin nedenleri hususunda ise şöyle yazıyor: " İşin komik tarafı da Batı'nın İran'a yönelik uyguladığı ekonomik yaptırımların gerçekte İran'ın bilimsel üretiminin artmasının asıl nedeni olmasıdır. "

UNESCO ise " 2030'da Doğru " başlıklı bilimsel raporunun bir bölümünde şöyle bir açıklamada bulundu: " Yaptırımlar, İranlı siyasiler için servet üretimi doğrultusunda yeraltı kaynaklarından insani sermayeye doğru yönelmelerine fırsat yarattı. Bu gidişat ise kaynaklara dayalı ekonominin bilim ve bilgi tabanlı ekonomiye geçişi hızlandırdı." 

UNESCO'nun raporuna göre İran nano teknoloji ile ilgili bilimsel makaleler alanında dünyada 7'inci sırada ve 2006 ila 2011 yılları arasında araştırma ve geliştirme alanındaki İranlı şirketlerin sayısı da iki misli kadar artmıştır. 

İran'ın yeni bilim dalları özellikle de nano teknoloji alanında diğer gelişmiş ülkelere ayak uydurması ise İran İslam Cumhuriyeti'nin onur verici başarılarındandır. İran şimdi de nano teknoloji alanında dünyada 7'inci sırada yer almaktadır. Diğer bilim ve teknoloji alanlarında da İranlı gençler farklı bilimsel yarışmalar ve olimpiyatlarda da zaferler elde ederek tüm yaptırımlar ve vaatsizliklere rağmen gelişebileceklerini gösterdiler. 

İslam İnkılabı Lideri Ayetullah Seyyid Ali Hamanei bu hususta elde edilen kazanımlara değinerek şöyle buyurmaktadır: " Tüm bu bilimsel, toplumsal ve teknolojik gelişmeler yaptırımların dayatıldığı bir sırada elde edildi. Bu çok önemlidir. Bilim kapılarını, teknoloji kapılarını önümüze kapattılar ve yollarımızı da engellediler, ihtiyacımız olduğu ürünleri satmadılar. Ancak biz bu şekilde geliştik. "

İslam İnkılabı Lideri Ayetullah Seyyid Ali Hamanei bu gelişmelerin önemi hususunda İran'ın Amerika'ya bağlılığının tamamen kesildiğine değinerek şöyle buyurdular: "  Düşman, İran İslam Cumhuriyeti faaliyetleri ve gelişmelerini gözetleyerek İran'ın geri kalmış ve bağlı bir ülkeden, etkili, prestijli ve günden güne siyasi, savunma ve bilimsel gücü artan bir odağa dönüşmesinden öfkeli ve kaygılıdır. "

Görüşler