Haziran 26, 2016 09:09 Europe/Istanbul

Bugün seyahatimize aynı eyalette devam ediyoruz ve hep birlikte eyaletin sanayi sektörünü gezdikten sonra İsfahan seyahatimizi noktalıyoruz.

İsfahan eyaleti doğal ve stratejik konumu ve özellikleri itibarıyla İran’ın en önemli sanayi merkezlerinden biri sayılır ve bu açıdan İran’da önemli bir yeri vardır. İran’ın ilk demir döküm fabrikası, yıllık 600 bin ton üretim kapasitesi ve bu kapasitenin 3.2 milyon tona yükseltme kabiliyeti ile bu eyalette inşa edilmesi, eyaletin İran sanayi sektöründe özel konumunu ortaya koyan bir gerçektir.Bundan başka Mübereke çelik kompleksi, İsfahan rafinerii ve ayrıca İran’ın en büyük poli akril firması da İsfahan eyaletinde yer alır. Bu önemli sanayi merkezlerine gıda sanayii, ilaç ve sağlık sektörüne bağlı fabrikalar, tekstil ve deri sanayii, kimyasal ürünler sanayii, metal olmayan madenler sanayii, ahşap ürünler sanayii, otomotiv sanayii ve elektrik sanayii gibi sanayi sektörlerini de eklemek gerekir.

İsfahan demir döküm fabrikası, İran’ın birinci ve en büyük demir döküm fabrikasıdır. Bu devasa fabrika İsfahan kentinin 45 kilometre güneybatısında ve geniş bir alanda Zerrinşehir’in yanında yer alır.

İsfahan demir döküm fabrikasının inşaat çalışmaları 1967 yılında başladı ve 1971 yılında tamamlandı ve fabrika, dökme demir üreterek hizmete girdi. Fabrikanın çelik ürünleri üretme çalışması da bir yıl sonra çelik ünitesinin hizmete girmesiyle beraber yılda 550 bin ton kapasite ile başladı.

İsfahan demir döküm fabrikası yaklaşık 40 yıllık faaliyet tarihinde önemli rekorlara da imza attı ve bu büyük komplekste gerçekleşen onarım ve yenileme çalışmaları ile beraber, çelik sektöründe de bir çok projeyi hayata geçirmiş bulunuyor veya halen bu projelerin üzerinde çalışmalarına devam ediyor.

İslamî İran’ın çelik üretiminde elde ettiği önemli başarılardan biri, demir döküm ünitelerin inşaatında gerekli olan teknik bilgiye kavuşmak ve demir madenini doğrudan ve doğalgaz enerjisi ile kullanma yöntemini geliştirmektir.

İran doğalgaz kaynakları bakımından Rusya’dan sonra dünyanın ikinci büyük ülkesidir ve bu yüzden ve çelik sanayide doğalgaz enerjisini kullanmak amacıyla İsfahan demir döküm kompleksinde Kaim-2 adlı bir proje ilk kez hayata geçirildi. Bu proje tamamen yerli imkanlarla ve İranlı uzmanların çabalarıyla gelişti ve İran çelik sektörünün en büyük kazanımlarından biri oldu.

Gerçekte demir madeninden doğalgaz kullanarak doğrudan demir üretme projesi olan Kaim-2 projesinin hayata geçirilmesi, İranlı uzmanların tasarım ve üretimde geniş kabiliyetinin işaretidir. Bu proje deneme aşamasında başarılı olduktan sonra iki yıldan daha az bir sürede uygulandı, ki bu da dünya çelik sanayii alanında parlak bir sonuç sayılır. Gerçekte İranlı uzmanların Kaim-2 projesinde getirdikleri yenilikler ve demir döküm sektöründe randımanı yükseltmek ve çevre dostu projeleri hayata geçirmek ve enerjide tasarrufa gitmekte sergilediği başarılar, gelişmekte olan veya gelişmiş ülkelerde bu alandaki teknolojik dengeleri altüst etmiştir. Nitekim İranlı yetenekli uzmanlar demir döküm alanında teknolojik bağımsızlık yolunda büyük adımlar atmayı da başarmıştır.

Bu arada İsfahan demir döküm kompleksinde en yeni proje uygulandığı takdirde, kompleksin yıllık üretim kapasitesi 5 milyon ton çelik üretimine ulaşacağı da belirtilmelidir.

İran İslam Cumhuriyeti’nin 2025 yılına kadar belirlenen kalkınma ufku belgesine göre, demir döküm fabrikalarının yıllık üretimi 11 milyon tona ulaşması gerekiyor. Buna göre İran demir döküm stratejisinin geleceğe dönük projeleri çok ağır demir ürünlerini üretme üzerinde odaklandığı ve iç ihtiyacı karşılamanın yanında ihracata da katkı sağladığı anlaşılıyor.

Bugün İsfahan demir döküm fabrikası üretimi ile sadece iç piyasaların ihtiyacını karşılamıyor, aynı zamanda dünya piyasalarında da önemli bir mevkiya kavuştuğu gözleniyor. Günümüzde bu fabrikanın ve fabrikaya bağlı firmaların ürettiği ürünler, kalite bakımından yüksek düzeydedir ve 23 Asya, Avrupa ve Afrika ülkesine ihraç edilmektedir. Fabrikanın ürünleri Tahran Milad kulesi, Buşehr nükleer santrali, metro ve devasa barajların inşaatında kullanılmıştır.

Değerli dostlar, İsfahan eyaletinin bir başka önemli sanayi kompleksi, Mübareke çelik kompleksidir. Bu kompleks İran’ın en büyük sanayi kompleksidir ve İsfahan kentinin 75 kilometre güneybatısında ve 35 kilometrekarelik bir alanda inşa edilmiştir.

Mübareke çelik kompleksi İran’da İslam inkılabı zafere kavuştuktan sonra 1993 yılında hizmete girdi. Bu komplekste hali hazırda yılda 5 milyon ton çelik üretiliyor. Kompleks, içinde kullanılan teknolojiler ve ürünlerin kalitesi bakımından ise Ordadoğu bölgesinde rakip tanımıyor.

Mübareke çelik kompleksi İranlı uzmanların ve işçilerin gece gündüz çabaları sayesinde ürünlerinde yüksek kaliteyi elde etmeyi başarmış ve iç piyasaların ihtiyacını karşılamanın yanında, dünya piyasalarında da başka üreticilerle rekabet edebilecek seviyeye ulaşmıştır. Fabrika uluslararası standartları yakaladıktan sonra son yıllarda ürünlerini Avrupa, Kuzey Amerika, uzak Doğu, Afrika ve Fars körfezi bölgelerinde 28 ülkeye ihraç etmektedir.

Mübareke çelik kompleksinin ürünleri otomotiv, beyaz eşya, boru, çelik mahzen, hafif ve ağır metal içeren cihazların üretildiği sektörlerde kullanılır.

Değerli dostlar, İsfahan eyaleti zengin ekonomisi ve kültürü ve doğal güzellikleri ve sanatsever ve sanatçı halkının yanında zengin madenleri ve doğal yeraltı kaynakları bakımından da İran’ın önemli eyaletlerinden biri sayılır. Gerçekte yörenin özel jeolojik yapısı bir çok madenin şekillenmesine vesile olmuştur. İsfahan eyaleti kurşun, bakır, altın, demir, silis, sodyum sulfat, tuz ve süs taşları madenleri ile de ün yapmıştır.

İsfahan yöresinin önemli madenlerinden biri, İsfahan kentinin 185 kilometre kuzeyinde yer alan Mute altın maden kompleksidir. Bu maden kompleksi üstü açık maden türlerindendir ve 9 madenden oluşur. Bu madenlerden her yıl yaklaşık 150 bin ton altın içeren madeni taş çıkarılır ve sonuçta 210 kilogram saf altın külçesi üretilir. Bu arada bölgede ve özellikle Mute, Nain ve Erdestan yörelerinde altın maden arama çalışmaları de devam etmektedir.015